Titulares / Requisitos

Son titulares do dereito á protección da saúde e á atención sanitaria conforme ao disposto no artigo 3.1 da Lei 16/2003, do 28 de maio, de cohesión e calidade do Sistema Nacional de Saúde: 

• Todas as persoas con nacionalidade española e as persoas estranxeiras que teñan establecida a súa residencia no territorio español.
• As persoas con dereito á asistencia sanitaria en España en aplicación dos regulamentos comunitarios de coordinación de sistemas de Seguridade Social ou dos convenios bilaterais que comprendan a prestación de asistencia sanitaria, sempre que residan en territorio español ou durante os seus desprazamentos temporais a España, na forma, extensión e condicións establecidos nas disposicións comunitarias ou bilaterais indicadas.
  

De conformidade co artigo 3.2 da Lei 16/2003, do 28 de maio, de cohesión e calidade do Sistema Nacional de Saúde para acceder á asistencia sanitaria a cargo de fondos públicos, as persoas deberán atoparse nalgunha destas situacións:

• Ter a nacionalidade española e residencia habitual no territorio español.
• Ter recoñecido o seu dereito á asistencia sanitaria en España por calquera outro título xurídico, aínda non tendo a súa residencia habitual en territorio español, sempre que non exista un terceiro obrigado ao pagamento da devandita asistencia. En particular, quen se atope nalgún dos seguintes supostos dos réximes da Seguridade Social:

1. 1. Ser traballador por conta allea ou por conta propia, afiliado e en situación de alta ou asimilada á de alta. 
   2. Ostentar a condición de pensionista dos devanditos réximes na súa modalidade contributiva. 
   3. Ser perceptor de calquera outra prestación periódica dos devanditos réximes.

Así mesmo, os traballadores por conta allea e por conta propia e os pensionistas, españois de orixe residentes no exterior e os familiares que lles acompañen nos seus desprazamentos temporais a España, aos que se refire o Real Decreto 8/2008, do 11 de xaneiro, polo que se regula a prestación por razón de necesidade a favor dos españois residentes no exterior e retornados.

• Ser persoa estranxeira e con residencia legal e habitual no territorio español e que non ter a obriga de acreditar a cobertura obrigatoria da prestación sanitaria por outra vía.

A comprobación destes requisitos actualmente corresponde ao Instituto Nacional da Seguridade Social e ao Instituto Social da Mariña nos seus respectivos ámbitos de xestión.

A residencia legal dos estranxeiros acredítase co correspondente permiso de residencia.
A residencia habitual certifícase co empadroamento.

Aquelas persoas que non se atopen en ningunha das situacións anteriores, poderán obter a devandita prestación mediante o pagamento da correspondente contraprestación ou cota derivada da subscrición dun convenio especial.

A xestión dos convenios especiais corresponde ás CCAA (Servizos Públicos de Saúde).

As persoas titulares ou beneficiarios dos réximes especiais xestionados a Mutualidade Xeral de Funcionarios Civís do Estado, a Mutualidade Xeral Xudicial e o Instituto Social das Forzas Armadas, manterán o seu réxime xurídico específico. A xestión deste colectivo corresponde ás Mutualidades.

Para os efectos do establecido nas normas internacionais de coordinación dos sistemas de Seguridade Social, e o texto refundido da Lei de garantías e uso racional dos medicamentos e produtos sanitarios, aprobado por Real Decreto Lexislativo 1/2015, do 24 de xullo, teñen a consideración de asegurados as persoas recollidas no apartado de titulares do dereito á asistencia sanitaria.

Para os mesmos efectos, terán a condición de beneficiarios dos asegurados anteriores, o cónxuxe ou persoa con análoga relación de afectividade, que deberá acreditar a inscrición oficial correspondente, así como os descendentes e persoas asimiladas a cargo deste que sexan menores de 26 anos ou que teñan unha discapacidade en grao igual ou superior ao 65 %, sempre que cumpran todos os seguintes requisitos:

• Teñan a súa residencia legal e habitual en España, agás que esta non sexa esixible en virtude da norma internacional correspondente, ou que se trate de persoas que se despracen temporalmente a España e estean a cargo de traballadores trasladados pola súa empresa fóra do territorio español en situación asimilada á de alta no correspondente réxime da Seguridade Social.
• Non se atopen nalgún dos seguintes supostos dos réximes da Seguridade Social:

1. 1. Ser traballador por conta allea ou por conta propia, afiliado e en situación de alta ou asimilada á de alta.
   2. Ostentar a condición de pensionista dos devanditos réximes na súa modalidade contributiva.
   3. Ser perceptor de calquera outra prestación periódica dos devanditos réximes.
      

Para estes efectos, terán a consideración de persoas asimiladas aos descendentes as seguintes:

• Os menores suxeitos á tutela ou ao acollemento legal dunha persoa asegurada como titular, do seu cónxuxe ou da súa parella de feito.
• As irmás e os irmáns da persoa asegurada como titular.
  

Para os efectos do mantemento do dereito das prestacións sanitarias nas que se esixa a residencia efectiva en territorio español, entenderase que o beneficiario das devanditas prestacións ten a súa residencia habitual en España aínda cando tivese estancias no estranxeiro sempre que estas non superen os 90 días ao longo de cada ano natural.