Bateraezintasuna / Iraungipena

Bateraezintasunak:

Erretiroagatiko pentsioa jasotzea bateraezina da honako hauekin:

• Pentsiodunaren lana, salbuespenekin eta lege edo araudiek ezarritako baldintzetan.
• Herri administrazioen zerbitzura diharduten langileei buruzko abenduaren 26ko 53/1984 Legearen 1. artikuluko 1. ataleko bigarren paragrafoan zehaztutako sektore publikoko lanpostu bat betetzea (salbuespenak: unibertsitateko irakasle emerituak eta osasun lizentziadunak).
• Estatuko Administrazio Orokorreko eta Estatuko sektore publikoko entitateetako goi-karguetan aritzea. 

Pentsioa jasotzearekin bateraezinak diren murrizketak egiteak ondorio hauek ditu:

• Erretiroagatiko pentsioa eten egingo da, baita pentsiodun izateak berez dakarren osasun-laguntza ere.
• Enpresariak alta eskatu beharko du eta, hala badagokio, dagozkion kotizazioak ordaindu beharko ditu.
• Kotizazio berriek honetarako balio dute:
  • Pentsioaren ohiko portzentajea handitzea, hala badagokio.
  • Lan-bizitza aktiboa erretiroa hartzeko adinetik aurrera luzatzeari dagokion osagarria sortzea (LGSSren 210. artikuluan zehaztuta dago).
  • Aplikatutako koefiziente murriztailea murriztea, erretiro-adina aurreratu bada.
  • Kotizazio berriek ezin dute, inola ere, oinarri arautzailea aldatu.

Bateragarritasunak:

Aurreko atalean adierazitakoa gorabehera, erretiroagatiko pentsioa jasotzearekin batera lan egin ahal izango da honako kasu hauetan:

• Erretiroa "hartzen" duten pertsonek bateragarri egin ahal izango dute pentsioa jasotzea eta lanaldi partzialeko lan bat egitea, ezarritako baldintzetan. Egoera horretan, erretiro partziala deiturikoan, pentsioan jasotakoa murriztu egingo da pentsiodunaren lanaldiari aplikatzekoa den murrizketaren alderantzizko proportzioan, parekagarria den lanaldi osoko langile batenarekin alderatuta.
• Erretiroagatiko pentsiodunek bateragarri egin ahalko dute "eragindako" pentsioa jasotzea eta lanaldi partzialeko lan bat egitea, ezarritako baldintzetan. Egoera horretan, erretiro malgua deiturikoan, pentsioa murriztuko da pentsiodunaren lanaldiari aplika dakiokeen murrizketaren alderantzizko proportzioan, parekagarria den lanaldi osoko langile batenarekin alderatuta.
• Erretiroagatik pentsioa jasotzea bateragarria da norberaren konturako lanak egitearekin, haien bitartez urtean LGS gainditzen ez duten diru-sarrerak lortzen ez badira, urteko zenbatekoan. Jarduera ekonomiko horiek egiten dituztenak ez daude behartuta Gizarte Segurantzaren prestazioengatik kotizatzera, eta ez dute eskubiderik sortuko Gizarte Segurantzaren prestazioen gainean.
• Aukerako mutualitate batean alta emanda dauden profesional elkargokideek edo RETAn alta egitetik salbuetsitakoek beren kontura garatutako jarduera egitea.
• Negozioaren titulartasunari eustea eta titulartasun horri datxezkion eginkizunak betetzea.
• Erretiroagatiko pentsi aktiboa, GSLOren  214. artikulua:
  Erretiroagatik pentsioa jasotzea, ordaindutakoaren araberako modalitatean, bateragarria izango da pentsiodunak besteren kontura edo bere kontura edozein lan egitearekin, honako baldintza hauetan:

2025/03/31ra arte indarrean egongo den araudia:

• Kasu bakoitzean aplikatzekoa den erretiro-adina bete eta gutxienez urtebete geroago eskuratu beharko da pentsioa, eta, ondorio horietarako, ez da onartuko interesdunari aplika dakizkiokeen erretiro-adinaren hobariei edo aurrerapenei heldutako erretirorik.
• Eragindako pentsioaren zenbatekoa zehazteko dagokion oinarri arautzaileari aplikatu beharreko ehunekoa % 100era iritsi behar da.
• Lan bateragarria besteren kontura edo norberaren kontura egin ahalko da lanaldi osoan edo lanaldi partzialean.
• Lanarekin bateragarri den erretiroagatik pentsioaren zenbatekoa hasierako aintzatespenaren ondoriozko zenbatekoaren % 50en baliokidea izango da, hala badagokio, lanarekiko bateragarritasuna hasteko unean pentsio publikoaren edo jasotzen ari denaren gehienezko muga aplikatu ondoren, betiere, gutxienekoengatik osagarria kanpo utzita, pentsiodunak edozein lanaldi edo jarduera egiten duela ere.
  Halere, jarduera norbere kontura egiten bada eta besteren konturako langile bat gutxienez kontratatua duela egiaztatzen bada, lanarekin bateragarria den pentsioaren zenbatekoa % 100era iritsiko da. Era berean, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren azken xedapenetako seigarrenak aurreikusten du etorkizunean % 100eko bateragarritasun hori beste inoren konturako langileei eta norberaren konturako gainerako langileei ere zabaltzeko aukera.

• Pentsioak bere osotasuneko balioa hartuko du berriro, Gizarte Segurantzaren sistemako pentsioetarako ezarritako baldintzetan. Hala ere, lan bateragarriarekin jarraitzen den bitartean, pentsioaren zenbatekoa gehi metatutako errebalorazioaren % 50 murriztuko da, aurreko paragrafoan adierazitako moduan norberaren konturako lanak egiten direnean izan ezik.

• Gutxieneko pentsioa baino txikiagoetarako osagarriak jasotzeko eskubiderik ez du izango pentsiodunak pentsioa eta lana bateratzen dituen aldian.

• Onuraduna pentsioduntzat hartuko da ondorio guztietarako.

• Besteren konturako lan harremana bukaturik, erretiroagatiko pentsioaren zenbateko osoa berrezarriko da. Berdin berrezarriko da norberaren konturako jarduera uzten denean, erretiroagatiko pentsioaren % 100 lanarekin bateratzeko aukera ematen duten inguruabarrak ematen ez direnean.

• Bateragarritasunaren erregimen hori ez da aplikatuko sektore publikoan lanpostu bat edo goi kargu bat betetzen denean, eta hori bateraezina izanen da erretiroagatiko pentsioarekin.

• Erregimen hori ez da bateragarria lan-bizitza aktiboa erretiroa hartzeko adinetik aurrera luzatzeari dagokion ehuneko gehigarria jasotzearekin (LGSSren 210. artikuluan zehaztuta dago).

2025/04/01era arte indarrean egongo den araudia:

• Erretiratzeko legezko adina betetzen den egunean, erretiroagatiko pentsioa eskuratzeko gutxieneko kotizazio-aldia beteta eduki behar da kasu bakoitzean.

• Pentsioa eskuratu behar da kasu bakoitzean aplikatu beharreko erretiratzeko legezko adina bete eta urtebetera gutxienez (edo, erretiroagatiko pentsioa eskuratzeko eskatzen den gutxieneko kotizazio-aldia lortu eta urtebetera, geroagokoa bada); ondorio horietarako, ez da onartuko interesdunari aplika dakizkiokeen hobariei edo erretiro-adinaren aurrerapenei atxikitako erretirorik.
• Lan bateragarria besteren kontura edo norberaren kontura egin ahalko da lanaldi osoan edo lanaldi partzialean.
• Lanarekin bateragarria den erretiroagatiko pentsioaren zenbatekoa kalkulatzeko, ehuneko bat aplikatuko zaio pentsioaren hasierako onarpenean lortzen den zenbatekoari, edo jasotzen ari denari, amatasun-osagarria edo genero-arrakalaren osagarria barne hartuta eta gutxienekorako osagarria kenduta, edozein dela ere pentsiodunak egiten duen lanaldia edo jarduera.

Ehuneko hori erretirorako sarbidea zenbat urtez atzeratu den kontuan hartuta aldatzen da, honako eskala honen arabera:

• Urtebeteko atzerapena: % 45
• 2 urteko atzerapena: % 55
• 3 urteko atzerapena: % 65
• 4 urteko atzerapena: % 80
• 5 urteko atzerapena: % 100

Ondorio horietarako, urte osoak hartuko dira, eta zatikia ez da urte osoekin parekatuko.

Aurreko eskalatik ateratzen den ehunekoa % 5 handituko da erretiro aktiboaren egoeran irauten duen 12 hilabete jarraitu bakoitzeko, eta gehienez ere pentsioaren % 100 emango da. Gehikuntza horrek ondorioak izango ditu 12 hilabeteko aldia bete eta hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera.

• Jarduera norberaren kontura egiten bada eta gutxienez besteren konturako langile bat kontratatu bada hori egiteko, gutxienez 18 hilabeteko antzinatasunarekin, edo mugagabe kontratatzen bada langile autonomoarekin erretiro aktiboa hasi aurreko 2 urteetan lan-loturarik izan ez duen besteren konturako beste langile bat, lanarekin bateragarria den pentsioaren ehunekoa honako hau izango da, erretiroa hartzeko zenbat urte atzeratu den kontuan hartuta:

• 1 eta 3 urte arteko atzerapena: % 75
• 4 urteko atzerapena: % 80
• 5 urteko atzerapena: % 100

Kasu horietan ere % 5eko igoera aplikatuko da erretiro aktiboan emandako 12 hilabete bakoitzeko, aurreko puntuan adierazitako moduan.

Puntu honetako lehen lerrokadan adierazitako inguruabarrak gertatzen ez badira, aurreko puntuan aurreikusitako eskala aplikatuko da.

• Pentsioa bere osotasunean errebalorizatuko da Gizarte Segurantzaren sistemako pentsioetarako ezarritako moduan. Baina, lan bateragarriari eusten zaion bitartean, pentsioaren zenbatekoari errebalorizazio metatuak gehituta, aurrez adierazitakoaren arabera dagokion ehunekoa aplikatuko zaio.
• Pentsiodunak ez du gutxienekorako osagarrirako eskubiderik izango erretiro aktiboak irauten duen bitartean.
• Onuraduna pentsioduntzat hartuko da ondorio guztietarako.
• Norberaren edo besteren konturako lana amaitutakoan, pentsioa oso-osorik eskuratuko da berriro.
• Bateragarritasun-araubide hori ez da aplikatuko sektore publikoko lanpostu bat edo goi-kargudun bat betetzen denean.
• Erretiro aktiboko egoeran egindako kotizazioak ez du ekarriko aitortuta dagoen pentsioaren oinarri arautzaileari aplikatzekoa zaion ehunekoa handitzea, ez eta legokiokeen berandutzako osagarri ekonomikoa handitzea ere.
• Erretiro aktiboa bateragarria da Diru-laguntzei buruzko Legearen 210. artikuluko osagarria jasotzearekin, modalitate guztietan.

Kotizazioa:

Erretiroagatiko pentsioarekin bateragarria den besteren konturako edo norberaren konturako lana egiten den bitartean, enpresariek eta langileek aldi baterako ezgaitasunagatik eta kontingentzia profesionalengatik soilik kotizatuko dute Gizarte Segurantzan, dagokion Gizarte Segurantzako sistemaren araubidea erregulatzen duen araudiaren arabera; hala ere, kontingentzia arruntengatiko kotizazio-oinarriaren % 9ko elkartasuneko kotizazio berezia ordaindu beharko dute, zeina ez baita kontuan hartuko prestazioetarako. Besteren konturako langileen araubideetan, enpresariaren eta langilearen artean banatuko da kotizazio hori; enpresariak % 7 eta langileak % 2ko ekarpena eginez.

•  Erretiroagatiko pentsioaren eta jarduera artistikoaren arteko bateragarritasuna. (2023ko apirilaren 1ean sartuko da indarrean).

Urtarrilaren 10eko 1/2023 Errege Lege Dekretuak 249 lau. artikulu berria sartzen du Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren testu bateginean, zeinak erretiroagatiko pentsioaren eta apirilaren 28ko 302/2019 Errege Dekretuak ordura arte aurreikusten zuen jarduera artistikoaren arteko bateragarritasun-araubidea zabaltzen baitu.

Horrela, bada, kotizaziopeko erretiroagatiko pentsioaren %100 jasotzea bateragarria izango da hauekin:

1. 1. Jarduera artistikoren bat egiten duten pertsonen lana, besteren kontura eta norberaren kontura izan.

      Ondorio horietarako, arte-jardueratzat hartzen da arte-jarduerak egiten dituzten pertsonek egiten dutena, dela dramatikoak, bikoizketakoak, koreografikoak, barietateak, musikala, kantua, dantza, figurazioa, espezialistak, arte-zuzendaritza, zinea, orkestra, musika-egokitzapena, eszenatokia, koreografia, ikus-entzunezko lana, zirkuko artista, txotxongilo-artista, magia, gidoilariak eta, Jabetza Intelektualaren Legearen testu bategineko bigarren liburuko I titulua erabiltzen duen edo artista interprete gisa onartzen den edozein pertsonaren jarduerak (apirilaren 12ko 1/1996 Legegintzako Errege Dekretuan onartuta) edo artista, artista interprete edo betetzaile gisa izendatutakoak arte eszenikoetan, ikus-entzunezkoen jardueran eta musikan aplikatzekoak diren lan-hitzarmenetan, abuztuaren 1eko 1435/1985 EDren 1.2. artikuluan, 2. paragrafoan adierazitakoarekin bat eginez.

   2. Besteren kontura egindako lanarekin eta literatura, arte edo zientzia-lanen egileek beren kontura egindako jarduerarekin, Jabetza Intelektualari buruzko Legearen lehen liburuko II. tituluko I. kapituluan definitzen diren bezala, jarduera horrengatik jabetza intelektualeko eskubideak jasotzen dira edo ez, hirugarrenei eskualdatzeagatik sortutakoak barne, eta jarduera beragatik beste ordainsari batzuk jasotzearekin loturarik izan gabe.
      

• Jarduera artistikoarekin bateragarria den kotizaziopeko erretiroagatiko pentsioaren zenbatekoan sartzen dira gutxienekotik beherako pentsioetarako osagarria eta amatasunagatiko edo genero-aldea murrizteagatiko osagarria, dagokionaren arabera.

• Bateragarritasun-egoeraren onuraduna pentsioduntzat hartuko da ondorio guztietarako.

• Gizarte Segurantzako kotizaziopeko erretiroagatiko pentsioaren onuradunak ezin izango du bateragarritasun-modalitate hau erabili, baldin eta, jarduera artistikoa egiteaz gain, beste edozein lan egiten badu, besteren kontura edo bere kontura, jarduera hori Erregimen Orokorraren edo Gizarte Segurantzako erregimen bereziren baten aplikazio-eremuan sartzea eragiten badu.

• Era berean, artikulu honen esparrutik kanpo uzten dira aurretiazko erretiroaren edo erretiro partzialaren edozein modalitate.

• Besteren kontura lan bat egiten den bitartean, enpresaburuak behartuta daude kontingentzia profesionalengatik bakarrik Gizarte Segurantzako Erregimen Orokorrean alta eskatu eta kotizatzera. Hala ere, elkartasuneko kotizazio berezia izango dute, kontingentzia arruntengatiko kotizazio-oinarriaren gaineko % 9koa. Kotizazio hori ez da kontuan hartuko prestazioen ondorioetarako, eta enpresaburuaren eta langilearen artean banatuko da. Enpresaburuaren ardurapekoa % 7 izango da eta langilearena % 2.

• Erretiroagatiko pentsioarekin bateragarria den norberaren konturako lan bat egiten den bitartean, langileek alta eskatu eta erregimen berezi horretan kotizatu beharko dute kontingentzia profesionalengatik bakarrik, eta elkartasuneko %9ko kotizazio berezia izango dute kontingentzia arruntengatiko kotizazio-oinarriaren gainean. Kotizazio hori ez da kontuan hartuko prestazioen ondorioetarako.

Hala ere, bateragarritasun-araubide horren alternatiba gisa, Gizarte Segurantzan erretiroa hartzeko kotizaziopeko pentsioaren onuradunak, aurreko inguruabarrak gertatzen direnean, pentsioaren eta lanaren arteko bateragarritasunerako beste edozein modalitatetarako aurreikusitako araubide juridikoa aplikatzea aukeratu ahal izango du, legezko edo erregelamenduzko baldintzak betetzen dituenean.

Era berean, pentsiodunak pentsioa jasotzeari uztea ere erabaki ahal izango du. Kasu horretan, Gizarte Segurantzako alta eta kotizazioa bere jardueraren arabera dagokion Gizarte Segurantzaren erregimenaren arauen arabera egingo dira.

• Erretiroagatiko pentsioaren eta Osasun Sistema Nazionalari atxikita dauden eta estatutupeko edo funtzionario izendapena duten lehen mailako arretako fakultatiboen, familia-medikuen eta pediatren lanaren arteko bateragarritasuna
  • 2025eko abenduaren 28ra arte, Osasun Sistema Nazionalean estatutu-izendapena duten edo funtzionario diren lehen mailako arretako medikuek, familia-medikuek eta pediatrek beren eginkizunak betetzen jarraitu ahal izango dute jarduneko zerbitzua luzatzean, eta, aldi berean, erretiroa hartu ahal izango dute eta pentsioaren hasieran aitortutako erretiroagatiko pentsioaren % 75 jaso, pentsio publikoaren gehieneko muga aplikatu ondoren, hala badagokio.

Bateragarritasun hori lortu ahal izango dute, halaber, osasun-sistema nazionalari atxikitako lehen mailako arretako medikuek, estatutu-izendapena edo funtzionarioa izanik, erretiroagatiko kotizaziopeko pentsioa eskuratu eta jarduneko zerbitzura itzultzen badira, baldin eta pentsio hori eragin duen gertaera 2022ko urtarrilaren 1etik aurrera gertatu bada edo erretiroagatiko pentsioa bateragarria izan bada 8/2021 Errege Lege Dekretu bidez osasun-profesionalak estatutupeko langile edo funtzionario izendatzearekin.

• Bateragarritasun horrek honako eskakizun hauek betetzea eskatuko du:
  • a) Kasu bakoitzean aplikatzekoa den adina bete ondoren hartu beharko da pentsioa, eta, ondorio horietarako, ez da onartuko interesdunari aplikatu ahal zaizkion erretiro-adinaren hobariei edo aurrerapenei atxikitako erretirorik.
    

Aurreko paragrafoan ezarritakoa ez zaie aplikatuko bere garaian erretiroagatiko pentsioaren eta estatutupeko langile edo funtzionario izendatzearen bateragarritasunari heldu zitzaien medikuei, maiatzaren 4ko 8/2021 Errege Lege Dekretuaren babesean egin bada.

• b) Lanaldi osoaren kasuan aplikatuko da bateragarritasuna, baita lanaldi partzialeko kasuan ere, betiere lanaldi murrizketa lanaldi osoko langile konparagarri baten lanaldiaren % 50 bada.
• c) Onuradunak gutxieneko pentsiotik beherako pentsioetarako osagarriak jasotzeko eskubidea izango du, pentsioa bere funtzioen jarduerarekin bateratzen den bitartean, betiere horretarako ezarritako baldintzak betetzen baditu.
• d) Erretiroagatiko pentsioaren atzerapenagatiko osagarria jasotzea bateragarria da lana eta pentsioa bateragarri egiteko modalitate honetan sartzearekin, zenbatekoa murriztu gabe.
• e) Gizarte Segurantzako kotizaziopeko erretiroagatiko pentsioaren onuradunak ezin izango du bateragarritasun-modalitate hau erabili, baldin eta, oinarrizko laguntzako mediku gisa aritzeaz gain, beste edozein lan egiten badu inoren kontura edo norbere kontura, Erregimen Orokorraren edo Gizarte Segurantzako erregimen bereziren baten aplikazio-eremuan sartzen bada.

• Onuraduna pentsioduntzat hartuko da ondorio guztietarako.

• Erretiroagatiko pentsioarekin bateragarria den lana egin bitartean, GSLOTBren 16. artikuluan aurreikusitako afiliatzeko, alta eta baja emateko eta datuak aldatzeko eskakizunak bete behar dira, baita kotizatzeko betebeharra ere, lege-testuaren 18. eta 19. artikuluetan ezarritakoaren arabera. Ez da aplikatzekoa izango GSLOTBren 153. artikuluan xedatutakoa.
• Hurrengo puntuan aurreikusitakoa alde batera utzi gabe, Lan bateragarria egiten den bitartean, babestuta egongo dira kontingentzia arrunt eta profesional guztien aurrean, baldin eta horiek sortzeko behar diren baldintzak betetzen badituzte. Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren testu bateginean pentsioen, bateraezintasunen eta aukera eskubidearen mugatze-erregimena aplikatuko da.

Ez da gutxieneko kotizazio-aldirik beharko eritasun arruntaren ondoriozko aldi baterako ezgaitasunagatiko subsidioa eskuratzeko.

• Bateragarritasun-aldian aldi baterako ezgaitasun-prozesu bat hasten bada, erretiroagatiko pentsioaren ordainketa kasu guztietan eten egingo da baja medikoaren hurrengo hilaren lehen egunean, eta alta medikoaren hurrengo hilaren lehen egunean hasiko da berriro. Hori birgaixotzeetan ere aplikatuko da.

Nolanahi ere, aldi baterako ezintasunagatiko subsidiorako eskubidea iraungi egingo da lan bateragarria amaitzen denean, bai eta indarrean dagoen araudian aurreikusitako arrazoi orokorrengatik ere.

• Lan bateragarria amaitutakoan, egoera horretan egindako kotizazioen ondorioz, erretiroagatiko pentsioaren oinarri arautzaileari aplikatu beharreko portzentajea aldatu ahal izango da, eta horrek ez du aldaketarik izango.

Era berean, aipatutako kotizazioek pentsioa jasotzeko eskubidea sortzen duten unean erretiroagatiko pentsioaren eta maiatzaren 4ko 8/2021 Errege Lege Dekretuaren babesean estatutupeko langile edo funtzionario izendatzearen arteko bateragarritasuna lortu duten eta aurretiazko erretiroa hartu duten osasun-langileei aplikatu zaien koefiziente murriztailea gutxitzeko edo, hala badagokio, kentzeko balioko dute.

Kotizazio horiek ez dute eraginik izango GSLOTBren 210.2 artikuluan eta Estatuko Klase Pasiboen Legearen testu bateginaren hamazazpigarren xedapen gehigarrian aurreikusitako atzerapenagatiko osagarrian.

Pentsioduna hiltzeagatik.