Pensión de Viudedad

Alarguntzagatiko pentsioaren zenbatekoa oinarri arautzailearen % 50 izango da, edo % 25, baldin eta eskubideen kausatzailea zerbitzu-egintzan edo horren ondorioz baliaezintzat jo ondoren hil bada, eta haren aldeko aparteko pentsioa adierazi bada.

Hala ere, ehuneko 58 edo ehuneko 29 izango da ehunekoa, baldin eta onuradunak aldi berean eta une oro betetzen baditu honako baldintza hauek:

a. 65 urte edo gehiago izatea.

b. Espainiako edo atzerriko beste pentsio publikorik jasotzeko eskubiderik ez izatea. Gehikuntza hori bateragarria izango da pentsio publikoekin, espainiarrak zein atzerrikoak izan, baldin eta zenbatekoa ez bada haren zenbatekoa baino handiagoa. Kasu horietan, alarguntza-pentsioaren gehikuntza haren zenbatekoaren eta onuradunak jasotako pentsioaren zenbatekoaren arteko aldeagatik baino ez da ordainduko.

c. Besteren konturako edo norberaren konturako lan bat egiteagatik diru-sarrerarik ez jasotzea.

d. Kapitalaren, jarduera ekonomikoen edo ondare-irabazien etekinik ez jasotzea, errenta horietarako pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan ezarritako kontzeptuaren arabera, baldin eta urteko zenbaketan gainditzen badute Estatuko Aurrekontu Orokorren Legean gutxieneko alarguntzagatiko pentsioaren onuradun izateko ezarritako diru-sarreren muga.

Dibortzioa egon eta pentsioa jasotzeko eskubidea duten onuradun bat baino gehiago badaude, horietako bakoitza kausatzailearekin bizi izan den denboraren araberako proportzioan aitortuko da pentsioa, eta ehuneko 40 bermatuko zaio kausatzailearen alargunari edo izatezko bikotekideari.

Ezkontza-deuseztasuna dagoenean, pentsioa jasotzeko eskubidea kausatzailearekin bizi izandako denboraren araberako zenbatekoan aitortuko da, pentsioa jasotzeko eskubidea duen beste onuradunik egon edo ez, alargunaren edo izatezko bikotearen aldeko % 40ko bermeari kalterik egin gabe.

Bestalde, 2010eko urtarrilaren 1etik aurrera alarguntzagatiko pentsioa jasotzen duten judizialki dibortziatutako edo banandutako pertsonei pentsio horren zenbatekoa murriztuko zaie, edo dagokion aldi baterako prestazioarena, azken horren zenbatekora iritsi arte konpentsazio-pentsioa baino handiagoa bada.

Banantze judizialaren edo dibortzioaren unean genero-indarkeriaren biktimak izan direla egiaztatzen bada, ez da murrizketarik egingo.

Amatasun-osagarria 2016ko urtarrilaren 1etik 2021eko otsailaren 3ra bitartean sortutako alarguntza-pentsioetan

Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren 2019ko abenduaren 12ko Epaiaren ondorioz (3/2021 Errege Lege Dekretuaren aurreko idazketan EAELTBren 18. xedapen gehigarriari aplikatu beharrekoa), 2016ko urtarrilaren 1etik aurrera bi gurasoek, generoa edozein dela ere, amatasun-osagarria aitortzeko eskubidea eskura dezakete, betiere seme-alaba naturalak edo adoptatuak izan badituzte eta alarguntzagatiko pentsio baten onuradun badira.

Pentsio-osagarri bat aitortuko zaie, aitortu beharreko pentsioari ehuneko bat aplikatzearen emaitza adinakoa, pentsioaren gertaera eragilearen aurretik jaiotako edo adoptatutako seme-alaba kopuruaren arabera, eskala honen arabera:

• 2 seme-alaba izanez gero: 100eko 5.
  
• 3 seme-alaba izanez gero: 100eko 10.
  
• 4 seme-alaba edo gehiago izanez gero: 100eko 15.
  

nolanahi ere, osagarriaren ordainketa honako baldintza hauen araberakoa izango da:

a. Aitortu beharreko pentsioaren zenbatekoa gehieneko pentsioaren mugaren berdina edo handiagoa bada, osagarriaren 100eko 50 baino ez da ordainduko, nahiz eta pentsio publiko bat baino gehiago egon.

b. Aitortu beharreko pentsioa gutxieneko pentsiora iristen ez bada eta interesdunak osagarria eskatzen badu eta jaso beharreko baldintzak gutxienekoetara betetzen baditu, amatasunagatiko osagarria gehituko da

c. Alarguntzagatiko pentsio publikoak eta erretiro- edo erretiroagatiko pentsio publikoak aldi berean izanez gero, erretiroagatiko pentsioari dagokion amatasun-osagarria ordainduko da, pentsio horiek zein araubidetan sortzen diren alde batera utzita.

Genero-arrakala murrizteko osagarria.

Genero-arrakala murrizteko osagarria 2021eko otsailaren 4tik aurrera sortutako pentsioei bakarrik aitortuko zaie.

EBJAren 2025eko maiatzaren 15eko epaia baino lehen, seme-alaba bat edo gehiago izan dituzten eta Klase Pasiboen Araubidean alarguntzagatiko pentsio baten onuradun diren emakumeek osagarri bat jasotzeko eskubidea izango dute seme-alaba bakoitzeko. Era berean, gizonek osagarria jasotzeko eskubidea izan dezaten, baldintza hau bete beharko lukete: beste gurasoaren heriotzagatik larguntzagatiko pentsioa jasotzea elkarrekin dituzten seme-alabengatik, betiere haietako batek zurztasunagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea badu.

Hala ere, epai horretatik aurrera, ezartzen da genero-arrakalagatiko osagarria gizonei aplikatu behar zaiela, emakumeentzat aurreikusitako modu berean, baina prestazioaren konfigurazio unitarioari eutsiz. Horren arabera, pentsio txikiena jasotzen duen gurasoari aitortu behar zaio.

Osagarriaren zenbatekoa hilean 36,90 eurokoa izango da 2026. urterako, seme-alaba bakoitzeko. Zenbateko hori halako lau izango da jaso beharreko zenbatekoa.

Gainera:

• Osagarriaren zenbatekoa ez da kontuan hartuko pentsioen gehieneko muga aplikatzean.
  
• Osagarria hamalau ordainsaritan ordainduko da, horretarako eskubideak zehazten duen pentsioarekin batera.
  
• Seme edo alaba bakoitzak osagarri ekonomiko bat jasotzeko eskubidea baino ez du emango.
  
• Gizarte Segurantzako edozein araubidetan aitor daitezkeen osagarriak bateraezinak izango dira elkarren artean, eta pentsioaren kausatzaileak alta-aldi gehien dituen araubidean ordainduko dira.

Klase Pasiboen pentsioetan amatasunagatiko osagarria aldi baterako mantentzea.

Amatasun-osagarria jasotzen ari direnek osagarri hori jasotzen jarraituko dute.

Amatasun-osagarri hori jasotzea bateraezina izango da pentsio publiko berri bat aitortzeagatik legokiokeen genero-arrakala murrizteko osagarriarekin, eta interesdunek bata edo bestea aukeratu ahal izango dute.

Alarguntzagatiko pentsiorako eskubidea iraungi egingo da onuraduna ezkontzen denean edo izatezko bikotea eratzen duenean, edo, aldi baterako konpentsazio-pentsioa finkatu bada, konpentsazio-pentsioa ematen den egun berean.

Hala ere, 2002ko urtarrilaren 1etik aurrera ezkondu zirenek alarguntzagatiko pentsioa jasotzen jarraitu ahal izango dute, betiere honako baldintza hauek guztiak betetzen badituzte:

• Pentsioaren titularra 61 urtetik gorakoa bada, edo, 61 urtetik beherakoa izanda ere, edozein lanbide edo ofiziotarako ezgaitzen duen ezgaitasun iraunkorra aitortua badu.
• Alarguntzagatiko pentsioa pentsiodunaren diru-sarreren iturri nagusia da (gutxienez, bere diru-sarreren % 75 izan behar du).
• Ezkontza berriaren urteko guztizko diru-sarrerek ez gainditzea une bakoitzean indarrean dagoen lanbide arteko gutxieneko soldataren bikoitza.
  

Nolanahi ere, edozein eratako giza hilketaren edo lesioen dolozko delitua egiteagatik epai irmo bidez kondenatua izan denak alarguntzagatiko pentsioaren onuradun-izaera galduko du delitu horien biktima pentsioaren kausatzailea denean, salbu eta, hala badagokio, haien arteko adiskidetzea badago.

A) ALARGUNTZAGATIKO PENTSIOA
1.1 Alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea izango dute eskubide pasiboen kausatzailearen ezkontide legitimoak izan direnek, baldin eta berriro ezkondu ez badira edo izatezko bikotea osatu ez badute.

Banaketa, dibortzio edo deuseztasun kasuetan, pentsioa eskuratzeko baldintza izango da Kode Zibilaren 97. eta 98. artikuluetan hurrenez hurren aipatutako konpentsazio-pentsiorako edo kalte-ordainerako eskubidea izanik, kausatzailearen heriotzagatik azkenduta geratzea. Alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea izateko, ez da beharrezkoa izango konpentsazio-pentsioaren hartzekoduna izatea, baldin eta onuradunak honako kasu hauetako batean dagoela egiaztatzen badu:

• genero-indarkeriaren biktima izatea banantze judizialaren edo dibortzioaren unean, edo

• 50 urtetik gorakoa izatea pentsioaren kausatzailea hiltzen den egunean, edo ezkontzan seme-alaba komunak izatea, betiere honako baldintza hauek betetzen badira:
  • Dibortzioa edo banantze judiziala 2008ko urtarrilaren 1a baino lehen gertatu bada.
  • Dibortzioa edo banaketa gertatu zenetik alarguntzagatiko pentsioaren kausatzailea hil arte hamar urte igaro badira gehienez.
  • Ezkontza-lotura gutxienez hamar urtekoa izatea.

1.2 Alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea izango dute heriotzaren unean kausatzailearekin lotuta zeudenak, izatezko bikotea osatuz, betiere honako baldintza hauek betetzen badira:

- Kausatzailea eta onuraduna:

• Ezkontzaren antzeko afektibitate-harremana dutenak.
• Beste pertsona batekin ezkontza-loturarik ez izatea, eta haien artean ezkontzeko ezintasunik ez izatea.
• Dagokion errolda-ziurtagiriaren bidez, kausatzailearen gutxienez bost urteko elkarbizitza egonkorra, nabarmena, etengabea eta heriotza gertatu bezain laster egiaztatzen bada.

• Izatezko bikotearen izaera publikoki formalizatzen denean, honako hauen bidez egiaztatuta:
  
  • bizilekuko Autonomia Erkidegoetako edo Udaletako erregistro espezifikoren batean inskribatuta egotearen ziurtagiria, edo
  • bikotea eratu dela adierazten duen agiri publiko baten bidez.

Bi kasuetan, heriotzaren data baino bi urte lehenago formalizatu beharko da.

B) ALARGUNTZAGATIKO ALDI BATERAKOPRESTAZIOA
Bi urtez, alarguntzagatiko aldi baterako prestazio bat emango zaie, legokiekeen alarguntzagatiko pentsioaren zenbateko berekoa, kausatzailea gaixotasun arrunt baten ondorioz hilez gero (lan istriputzat edo lanbide-gaixotasuntzat hartzen ez diren osasun-aldaketak), ezkonduta egon ondoren gertatu ez bada, eta alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko ezkonduta gutxienez urtebete eman izana egiaztatzen ez badute, kasu hauetan izan ezik:

• elkarrekin seme-alabak izatea edo
• bi urtetik gorako elkarbizitza-aldia egiaztatzen bada, izatezko bikote gisa egiaztatutakoa barne.

Alarguntzagatiko aldi baterakoprestazioa, aldi baterako konpentsazio-pentsioa finkatu bada, konpentsazio-pentsioa iraungi den egun berean azkenduko da.