Incompatibilidades

A) Pensións de xubilación ou retiro (voluntaria, forzosa, por incapacidade ou inutilidade permanente para o servizo)
Coa entrada en vigor do Real decreto-lei 11/2024, do 23 de decembro, introducíronse importantes melloras na compatibilidade entre a pensión de xubilación ou retiro do réxime de Clases Pasivas e o desempeño de actividades laborais. Estas novidades supoñen unha flexibilización dos límites e requisitos para que os pensionistas poidan simultanear o cobro da súa pensión coa realización dun traballo, fomentando así a prolongación da actividade laboral sen perder os dereitos económicos adquiridos.

Entre as principais modificacións destaca a reforma do artigo 33 do texto refundido da Lei de Clases Pasivas do Estado, que regula a incompatibilidade entre a percepción da pensión e o exercicio de actividades laborais, tanto no sector público como no privado.

1. Incompatibilidade co traballo no Sector Público.

As pensións de xubilación ou retiro serán incompatibles co desempeño dun posto de traballo ou alto cargo no sector público por parte dos seus titulares, entendido este de conformidade co disposto no parágrafo 2 do apartado 1 do artigo 1 da Lei 53/1984, do 26 de decembro, de Incompatibilidades do Persoal ao Servizo das Administracións Públicas, e aplicándose, para este efecto, as excepcións contempladas no artigo 19 e na disposición adicional novena da devandita Lei e, no caso de que non se perciban retribucións periódicas polo desempeño de cargos electivos como membros das Asembleas Lexislativas das Comunidades Autónomas ou das Corporacións Locais, as previstas no artigo 5 desta.

2. Incompatibilidade xeral co traballo no Sector Privado.

Con carácter xeral, a percepción das pensións de xubilación ou retiro será incompatible co exercicio dunha actividade, por conta propia ou allea, que dea lugar á inclusión do seu titular en calquera réxime público de Seguridade Social.

3. Compatibilidade restrinxida a pensión de xubilación ou retiro forzoso co traballo no Sector Privado. Xubilación activa.

Sen prexuízo do establecido no parágrafo anterior, a percepción das pensións de xubilación ou retiro de carácter forzoso será compatible co exercicio dunha actividade, por conta propia ou allea, que dea lugar á inclusión do seu titular en calquera réxime público de Seguridade Social, así como coa percepción da prestación ou subsidio por desemprego xerados a consecuencia da devandita actividade, sempre e cando o acceso á pensión tivese lugar polo menos un ano despois de cumprir a idade de xubilación forzosa.

A contía compatible da pensión calcúlase aplicando unha porcentaxe sobre a pensión inicial, excluíndo complementos minimamente garantidos, en función dos anos de demora de acceso á pensión (desde o 45 % se demora un ano ata o 100 % se demora 5 anos).

A porcentaxe de pensión a percibir ao inicio da situación de xubilación activa incrementarase 5 puntos porcentuais por cada 12 meses ininterrompidos que se permaneza na situación de xubilación activa, co máximo do 100 por cento da pensión.

4. Compatibilidade da pensión de xubilación e a actividade artística.

Para estes efectos, enténdese por actividade artística, a realizada polas persoas que desenvolven actividades artísticas, sexan dramáticas, de dobraxe, coreográficas, de variedades, musicais, canto, baile, de figuración, de especialistas, de dirección artística, de cine, de orquestra, de adaptación musical, de escena, de realización, de coreografía, de obra audiovisual, artista de circo, artista de marionetas, maxia, guionistas, e, en todo caso, a desenvolvida por calquera persoa cuxa actividade sexa recoñecida como artista intérprete ou executante do título I do libro segundo do texto refundido da Lei de Propiedade Intelectual, aprobado polo Real decreto lexislativo 1/1996, de 12 de abril, regularizando, aclarando e harmonizando as disposicións legais vixentes sobre a materia, ou como artista, artista intérprete ou executante polos convenios colectivos que sexan de aplicación nas artes escénicas, a actividade audiovisual e a musical, conforme ao artigo 1. 2, parágrafo 2.º do RD 1435/1985, do 1 de agosto, polo que se regula a relación laboral especial das persoas artistas que desenvolven a súa actividade nas artes escénicas, audiovisuais e musicais, así como das persoas que realizan actividades técnicas ou auxiliares necesarias para o desenvolvemento da devandita actividade.

De igual forma, inclúese dentro do ámbito da compatibilidade o traballo por conta allea e a actividade por conta propia desempeñada por autores de obras literarias, artísticas ou científicas, tal como se definen no texto refundido da Lei de Propiedade Intelectual, percíbanse ou non dereitos de propiedade intelectual pola devandita actividade, incluídos os xerados pola súa transmisión a terceiros e con independencia de que pola mesma actividade perciban outras remuneracións conexas. A contía da pensión de xubilación ou retiro de carácter forzoso será compatible ao cen por cento con esta actividade por conta allea ou por conta propia. No caso de pensións de xubilación ou retiro de carácter voluntario, os seus beneficiarios poderán acceder a esta compatibilidade a partir do momento en que cumpran a idade de xubilación forzosa.

O importe da pensión de xubilación contributiva compatible coa actividade artística inclúe o complemento para pensións inferiores á mínima, o complemento por maternidade ou redución da fenda de xénero e o complemento económico ao que se refire a disposición adicional decimosétima en calquera das súas modalidades.

Os perceptores de xubilación forzosa que realicen unha actividade artística causarán alta e cotizarán nos termos previstos nos artigos 153 ter e 310 bis do texto refundido da Lei Xeral da Seguridade Social.

O beneficiario terá a consideración de pensionista para todos os efectos.

Non poderá acollerse a esta compatibilidade o beneficiario dunha pensión de xubilación que, ademais de desenvolver unha actividade artística, realice calquera outro traballo por conta allea ou por conta propia diferente que dea lugar á súa inclusión no campo de aplicación do Réxime Xeral ou dalgún dos réximes especiais da Seguridade Social.

5. Incompatibilidade en pensións por incapacidade permanente.

Nos supostos de pensións de xubilación ou retiro por incapacidade permanente para o servizo ou inutilidade, cando o interesado non estea incapacitado para toda profesión ou oficio, poderase compatibilizar a percepción da pensión co desempeño da devandita actividade sempre que sexa distinta á que viña realizando ao servizo do Estado e non se aplicase cómputo recíproco de cotizacións. Neste caso, e mentres dure a devandita situación, o importe da pensión recoñecida, reducirase ao 75 % da correspondente contía, se se acreditan máis de 20 anos de servizos efectivos ao Estado; ou ao 55 %, se o interesado cubrise menos de 20 anos de servizos no momento da súa xubilación ou retiro.

6. Suspensión durante incompatibilidade.
   A percepción das pensións afectadas polas incompatibilidades sinaladas anteriormente quedará en suspenso por meses completos, desde o día primeiro do mes seguinte ao inicio da actividade que determina a incompatibilidade ata o último día do mes en que se finalice, sen que iso afecte os incrementos que deban experimentar tales pensións; se a actividade incompatible se inicia o día primeiro dun mes, a suspensión do aboamento procederá desde o día primeiro do mes en que se realice a actividade incompatible.

B) Pensións de viuvez
A pensión de viuvez é compatible coa percepción de rendas de traballo, por conta propia e allea.

C) Pensións de orfandade

A pensión de orfandade extínguese, con carácter xeral, polo cumprimento dos 21 anos de idade. Non obstante, a pensión é vitalicia se o orfo se atopa incapacitado para todo traballo desde antes do falecemento do causante ou do cumprimento dos 21 anos de idade.

O orfo pode ser beneficiario da pensión ata que cumpra 25 anos, se as súas rendas de traballo no sector privado non superan o salario mínimo interprofesional. Se estivese a cursar estudos, poderá manter a percepción da pensión de orfandade ata o día primeiro do mes seguinte ao inicio do seguinte curso académico. Para tales efectos é necesario solicitar expresamente a prórroga na percepción da pensión.

En todo caso a pensión de orfandade é incompatible co traballo no sector público.

As pensións de orfandade de Clases Pasivas, recoñecidas a favor de orfos maiores de 21 anos non incapacitados, ao amparo da lexislación xeral de Clases Pasivas vixente a 31 de decembro de 1984 e da lexislación especial derivada da guerra civil, decláranse incompatibles co percibo de rendas ou ingresos substitutivos do salario, entendéndose por tales a prestación e o subsidio por desemprego.

Resulta incompatible a percepción simultánea:

1. De máis de tres pensións ordinarias de Clases Pasivas -xubilación ou retiro, viuvez, orfandade ou en favor dos pais- causadas por diferente persoa.

2. De dúas ou máis pensións ordinarias de Clases Pasivas causadas no seu favor ou no dos seus familiares pola mesma persoa.

3. Das pensións extraordinarias de Clases Pasivas coas ordinarias que poidan solicitar os seus beneficiarios con fundamento nos mesmos feitos causantes.

4. Das pensións extraordinarias por actos de terrorismo coas que polos mesmos feitos, prescindindo da súa motivación terrorista, puidesen corresponder no Réxime de Clases Pasivas do Estado. Ademais, tamén son incompatibles con aquelas outras de carácter extraordinario que, pola mesma causa, se poidan recoñecer en calquera réxime público básico de protección social.

5. Das pensións que unha mesma persoa causase ou puidese causar en máis dun réxime público de seguridade social, se para acreditar o cumprimento do período mínimo de cotización esixido para ter dereito, ou a determinación da porcentaxe aplicable para calcular a súa contía, ou ambas as cousas, en calquera das pensións se tivesen tido en conta as cotizacións computadas doutro réxime ou, se é o caso, no de Clases pasivas como servizos previos ao amparo da Lei 70/1978, do 26 de decembro.

Nos casos en que asista a unha persoa o dereito ao cobro de máis dunha pensión de Clases Pasivas incompatibles na súa percepción, poderá exercer un dereito de opción polo cobro da pensión que estime máis conveniente.