Europako Erkidegoko erregelamenduak eta Gizarte Segurantzako aldebiko hitzarmenak

Funtzionario Publikoen Espainiako Araubide Bereziak, 1998ko urriaren 25etik, Gizarte Segurantzako sistemak koordinatzeko Europar Batasunaren Erregelamenduen aplikazio-eremuaren barruan daude.

Gaur egun, indarrean daude Gizarte Segurantzako Sistemen Koordinazioari buruzko 883/2004 Erregelamendua eta Koordinazioari buruzko Erregelamendua aplikatzeko 987/2009 Erregelamendua.

Klase Pasiboen Araubidea Japonia eta Senegalekin Gizarte Segurantzaren arloan egindako aldebiko hitzarmenetan sartuta dago.

KLASE PASIBOETAN APLIKATU BEHARREKO GIZARTE SEGURANTZAREN ARLOKO NAZIOARTEKO HITZARMENAK

Espainiaren eta Japoniaren arteko eta Espainiaren eta Senegalen arteko Gizarte Segurantzako Aldebiko Hitzarmenak aplikatuz, herrialde horietako legeriaren arabera betetako aseguru-aldiak kontuan hartuko dira eskubidea eskuratzeko eta haren aplikazio-eremuan sartzen diren Klase Pasiboen Araubideko pentsioak zehazteko. Horretarako, berariaz eskatu beharko da aldi horiek kontuan hartzea, dagokion eskaera aurkeztuta.

EUROPAR BATASUNEKO GIZARTE SEGURANTZAKO SISTEMEN KOORDINAZIOA

Pentsio publikoen arloan, sartze horrek ahalbidetzen du Europar Batasuneko, Europako Eremu Ekonomikoko, Suitzako edo Britainia Handiko eta Ipar Irlandako Erresuma Batuko beste estatu kide batzuk arautzen dituzten legeen arabera estalitako kotizazio-aldiek eta parekatuek ondorioak izatea Estatuko Klase Pasiboen Araubidean sor daitezkeen eskubideak aitortzeko eta pentsioak kalkulatzeko.

Eskabideak aurkeztea

1. Gizarte Segurantzaren arloko Erkidegoko Araudiak (EEKK) aplikatuz egiten diren pentsio-eskaerak interesduna bizi den Herrialdeko erakunde eskudunean aurkeztu behar dira, hau da, Gizarte Segurantzaren Antolamenduko Zuzendaritza Nagusian, Estatuko Klase Pasiboen Araubideko funtzionarioek eragindako pentsioei dagokienez.

Interesdunak Estatuko Klase Pasiboen Araubidean eta Gizarte Segurantzaren Sistemarako kotizazioetan ondoz ondoko zerbitzu-aldiak egiaztatzen dituenean, eskumena azken kotizazioak egin dituen organo edo Erakunde Kudeatzaileak – Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak – izango du. Azken kotizazio horiek aldi berean gertatzen badira, Gizarte Segurantzako Institutu Nazionala (GSIN) izango da pentsioa izapidetzeko eta ebazteko erakunde eskuduna, Europako Erkidegoko Araudiak aplikatuz.

Europar Erkidegoko Araudiak aplikatzeko eskaerak berekin dakar kotizazio- edo aseguru-aldiak egiaztatzen diren estatuetako legeria guztiei jarraikiz legozkiekeen pentsioak aitortu eta likidatzea. Hala ere, herrialde baten konturako pentsio-eskaera geroratu egin daiteke, erretiroagatiko pentsioaren eskaeraren 7. atalean eta baliaezintasun-pentsioaren eskaeraren 8. atalean adierazita.

2. Beste estatu batzuetako aseguru-aldiei buruzko informazio-eskaerak bizi diren herrialdeko erakunde eskudunari aurkeztuko zaizkio, horretarako eredua erabiliz. Prozedura horren bidez, bizi den herrialdeko pentsio-erakundea interesdunak lan-jarduera/bizilekua egin duela alegatzen duen estatuarekin/estatuekin lotuko da, eta bere aseguru-karrerari buruzko inprimakia eskatuko du.

Pentsioaren kalkulua

Gizarte Segurantzako sistemen koordinazioari buruzko Europar Batasuneko Araudiak aplikatuz, Europar Batasuneko, Europako Eremu Ekonomikoko, Suitzako eta Erresuma Batuko herrialdeetan egiaztatutako aseguru-aldiak kontuan har daitezke, baldin eta gainjartzen ez badira, eskubidea eskuratzeko eta/edo pentsioa kalkulatzeko.

Kotizazio- edo aseguru-aldiak egiaztatzen dituen estatu bakoitzak eskatzaileari dagokion pentsioa aitortu eta likidatuko du (interesdunak herrialde bakoitzerako aukeratutako dataren arabera), bere barne-legeria eta Erkidegoko zuzenbideari dagozkion arauak kontuan hartuta.

Bi egoera ezberdin gerta daitezke:

a) Interesdunak pentsiorako eskubidea lortzen ez badu Espainiako kotizazioak bakarrik kontuan hartuta (gabezia ez betetzeagatik), baina Europar Batasuneko beste estatu batzuetan egiaztatutako aldiak gehituta lortuko balu, dagokion "Prorrata-Temporis pentsioa" adieraziko da.

b) Interesdunak pentsioa jasotzeko eskubidea badu Espainiako kotizazioak (barne-pentsioa) soilik kontuan hartuta, bi kalkulu egin behar dira:

Barne-pentsioa: Espainiako aldiekin bakarrik.
Prorrata-temporis pentsioa: Espainiako eta beste herrialde batzuetako aldien totalizazioaren eta hainbanaketaren bidez lortua.

Eragiketa horiek egin ondoren, bata eta bestea alderatzen dira, eta interesdunari zenbateko handienerako eskubidea eskaintzen zaio, barnekoa edo hainbanatutako pentsioa izan. Bata zein bestea bateragarriak dira gainerako estatuetako erakunde eskudunek adierazitako edo etorkizunean adierazitako pentsioak jasotzearekin.

Prorrata-temporis pentsioaren kalkuluaren azalpena:

1. Pentsio teorikoa: hipotetikoki kontuan hartzen da Espainian zein beste estatu batzuetan estalitako aldiak Espainiako legeriaren arabera bete direla.

2. Jaso beharreko pentsioa Pentsio Hainbanatua da: "Pentsio Teorikoa" Espainian estalitako egun kopuruaren eta aseguru-egun kopuru osoaren (Espainian eta Espainiatik kanpo) arteko erlazioaren arabera hainbanatzen da, hau da:

Prorrata pentsioa = Pentsio teorikoa x (Espainiako egun kop./Egunak guztira)

Aplikazio-eremua

Europako Erkidegoko Araudiak Espainiako Gizarte Segurantzako sistemak Europar Batasuneko estatu kideekin eta Europako Esparru Ekonomikoko estatu kideekin koordinatzeko aplikatzen dira.

Europar Batasuneko herrialdeak: Alemania, Austria, Belgika, Bulgaria, Zipre, Kroazia, Danimarka, Eslovakia, Eslovenia, Espainia, Estonia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Hungaria, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Luxenburgo, Malta, Herbehereak, Polonia, Portugal, Txekiar Errepublika, Errumania, Suedia.
Europako Eremu Ekonomikoa: Islandia, Liechtenstein eta Norvegia.
Suitzako Konfederazioa, pertsonen zirkulazio askeari buruz Europar Batasunarekin sinatutako akordioaren ondorioz.
Britainia Handiko eta Ipar Irlandako Erresuma Batua, Merkataritza eta Lankidetza Akordioaren bidez. 2021eko urtarrilaren 1etik aurrera aplikatuko da behin-behinean, eta 2021eko maiatzaren 1ean jarriko da indarrean behin betiko.