Gizarte Segurantza

Portzentajea

• Oinarri arautzailearen % 52, oro har.

• Dagokion oinarri arautzailearen 70%, pentsioa jasotzen deneko epe osoan eta hurrengo baldintzak betetzen direnean:

1. Pentsiodunak familia kargak izatea. Familia-kargak direla izango da:
   
   
   • 26 urtetik beherako seme-alabekin edo adineko ezinduekin, edo hartutako adingabekoekin elkarbizi denean. Honetarako, ezintasuntzat hartuko da % 33 edo gehiagoko ezintasuna denean.
     
   • Familia-unitatearen diru-sarrerek, pentsiodunarenaz gain, osatzen duten kideen zenbatekoarekin zatituta, ez dutenean gainditzen, urteroko kopuruan, indarrean den lanbide arteko gutxieneko soldataren %75, aparteko bi ordainsarien zati proportzionala kontuan izan gabe.
     
2. Alarguntasun pentsioa izatea diru-sarrera iturri nagusia edota bakarra, betebehar hau betetzen dela hartuko da kontuan pentsioaren urteko zenbatekoa pentsiodunaren diru-sarrera guztien %50 baino handiagoa denean.
   
   
3. Gai guztiak kontuan hartuta pentsiodunaren urteko errendimenduek ez dutenean honako hau gainditzen: ekitaldi ekonomiko bakoitzean pentsio kontributiboen gutxienekoengatiko osagaiak aitortzeko aurreikusita dagoen muga, gehi ekitaldi ekonomiko bakoitzean gutxieneko alarguntasun pentsioari, familia kargarekin, egokitzen zaion urteko zenbatekoa. 2012-01-01etik aurrera, diru-sarreren muga 17.011,54 |€-koa da urtean (6.993,14 + 10.018,40).
   
   Alarguntza-pentsioak, urtean zenbatuta, gehi pentsiodunaren urteko etekinek, ezin dute gainditu aurreko paragrafoaren diru-sarreren muga. Honela ez bada, alarguntasuneko pentsioa murriztuko da, muga hori gaindi ez dezan.
   
   Exijitutako hiru baldintzak batera gertatu beharko dira. Hauetako bat galtzeak baldintza betetzen utzi zeneko datatik hurrengo hilabeteko 1etik aurrera %52 aplikatzea ekarriko du.

• Banatze judizial edo dibortzio kasuetan:
  
  Pentsioa jasotzeko eskubidea duen onuradun bakarra dagoenean, kopuruaren zenbatekoa osoa izango da.
  
  Dibortzioa dela medio, pentsioa jasotzen eskubidea duten onuradunak badaude, bakoitzak eragilearekin bizitako denboraren proportzionala den zenbatekoa jasoko du, eta, beti, % 40 bermatuko da ezkontidearen alde, edo alarguntza-pentsioa jasotzeko eskubide duen izatezko bikotean bizirik jarraitzen duenaren alde.
  
  Gehienezkoa: 2010-01-01etik aurrera, alarguntasun-pentsioaren zenbatekoa ezingo da osabidezko pentsioa baino handiagoa. Handiagoa izango balitz, azken horren zenbatekora heldu arte murriztuko da.
  
  Osabidezko pentsiorik ez duten banadutakoen edo dibortziatuen kasuan, hildako kausatzailearekin bizi izandako denborari proportzionala den zenbatekoa izango da pentsioa, onuradun bat baino gehiago badago, bikotekidearen alde dauden mugak (% 40) galdu gabe.
  
• Ezkontza deuseztatze kasuetan,  hildako kausatzailearekin   bizi izandako denborari proportzionala den zenbatekoa izango da pentsioa, onuradun bat baino gehiago badago, bikotekidearen alde dauden mugak (%40) galdu gabe.

IGO

Oinarri-arautzailea

Modu desberdinean kalkulatuko da, kausatzailearen egoeraren arabera (lanean dagoen langilea edo pentsioduna) eta heriotzaren kausaren arabera (kontingentzia arrunta edo lanekoa).

Erretiro-pentsiodunen edo ezintasun iraunkorreko pentsiodunen heriotza:

Oinarri arautzailea hildakoaren erretiro-pentsioa edo ezintasun iraunkorra zehazteko erabili zen berbera izango da, eta dagokion portzentajea aplikatuko zaio. Jatorrizko pentsioa sortu zen egunetik gertatu diren berbalorizazioen zenbatekoarekin areagotuko da emaitza, alarguntasun-pentsioen kasuan.

Hildakoa erretiro partzialeko egoeran bazen, kontuan hartuko dira lanaldi partzialeko aldiari dagozkion kotizazio-oinarriak, aldi horretan "lanaldi osoan" lan egin izango balu jasoko zuen zenbatekoaren % 100 arte areagotuak.

Lanean zeuden langileen heriotza:

• Kontingentzia arrunten ondorioz hil bada:
  
  oinarri-arautzailea ondokoa izango da: interedunaren etengabeko 24 hilabetetako kotizazio-oinarrien gehiketa zati 28 eginda lortutakoa. Aldi hori pentsioa eragin duen gertakizunaren (heriotza) aurreko hilea baino 15 urte lehenago aukeratuko dute onuradunek.

• Langilearen heriotza, alta edo pareko egoeran, lanekoa ez den istripuaren ondorioz:
  
  Langileak heriotzaren aurrreko 15 urteetan 24 hilez, jarraituak, kotizatu ez balu, oinarri arautzailea hurrengo bietatik onena izango da:

• Aurreko puntuan azaldutakoa.
• Heriotzaren aurreko 2 hileetako indarrean zegoen kotizatzeko gutxieneko oinarrien batura zati 28 eginez ateratzen dena, hildakoak kontratatutako zenbatekoan hartuta.

• Jarduera-aniztasuna:
  
  Kotizazioa erregimen desberdinetan egiaztatzen bada eta pentsiorako eskubiderik eragiten ez denean, azken horretan egiaztatutako kotizazio-oinarriak, jarduera-aniztasunean, pentsioa eragiten duen erregimenean metatu daitezke, bereziki oinarri-arautzailea zehazteko. Hala ere, oinarrien gehiketa ezingo da une bakoitzean indarrean den gehieneko kotizazio muga baino handiagoa izan.

• Gizarte Segurantzaren kuotak ez ordaintzekokasuak (*):
  
  

  Kontingentzia arruntengatiko kotizaziorik egin ez diren aldiengatik, kontratu indefinitua eta 65 urte edo gehiago duten eta 35 urtez edo gehiagoz kotizatu duten langileen kasuan, ondorengo arauak hartuko dira kontuan:

1. Interesdunak kotizatu ohi dituen oinarriak hartuko dira, aurreko urte naturaleko kotizazio oinarrien batez bestekoa areagotuz lortzen dena baino handiagoak direnean ezik, adierazitako azken urteko Kontsumorako Prezioen Indizearen (IPC) batez besteko aldaketa-portzentajean, gehi portzentajearen bi puntu.
   
2. Aitorturiko kotizazio-oinarriak aurreko urteko batez bestekoa baino handiagoak balira, 1 arauean xedatutakoa areagotuta, kotizazio-oinarritzat zenbateko hori hartuko da.
   
3. 1 arauan aipaturiko batez bestekoaren kalkulurako, kotizaziotik kanpo utzi zaion jarduerari eta hark burutzen duen jardunaldiaren baliokideari dagozkion kotizazio-oinarriak hartuko dira.
   
4. Aurreko urte naturaleko hileko guztietan kotizazio-oinarririk ez baleude, dauden kotizazio-oinarrien batez bestekoa erabiliko da, haiei dagozkien hile-kopuruarekin zatituz.
   
5. Kuotak ez ordaintzeko salbuespen gisa agertzen den jarduerarengatik kotizazio-oinarririk ez balego, salbuespena hasi aurretiko urtean interesdunak besteentzat egindako lanengatik, hari dagokion lanaldiaren baliokideagatik dituen kotizazio-oinarriak hartuko dira kontuan.
   
6. Aurreko urtean kotizazio-oinarririk ez balego, haiek dauden lehenengo urteko kotizazio-oinarriak hartuko dira kontuan eta 1 arauan aipaturiko batez bestekoa kalkulatuko da, eta aurreko ataletan aipatu diren arauak aplikatuko dira. Batez besteko hori urteko batez besteko aldaketa portzentaiaren arabera edo azken urteetakoen arabera areagotuko da, kuotak ez ordaintzeko aldira iritsi arte.

• Lan-istripu edo laneko gaixotasunagatiko prestazioak. Ondoko batugaiak zati 12 lortutako kozientea izango da:

• Istripuaren edo gaixotasunak eragindako baja datan langilearen eguneko soldata eta antzinakotasuna bider 365 egun.
  
  Lanaldi partzialeko eta txandako kontratuetan, langileak egunero lan egiten ez duenean edo, eginda ere, bere lanaldia irregularra edo aldakorra bada, eguneko soldata epealdi bakoitzerako kontratuan zehaztutako lanorduen banaketaren arabera hitzartutako astekoa edo hilabetekoa zati 7 edo 30 lortutakoa izango da.
  
  Aldizkako kontratu finkoak direnean, eguneko soldata egintza-eragilea gertatu arteko kanpainako egun naturalak, epealdi horretan langileak jasotako soldatekin zatituta lortutakoa izango da.

• Aparteko pagak, onurak edo partaidetza, bider istripua aurreko urteko zenbateko osoa.

• Istripua aurreko urteko plusak, ordainsari osagarriak eta aparteko orduak zatituta lortutako kozientea, bider epealdi horretan benetan lan egindako egun kopurua. Emaitza 273rekin biderkatuko da, jarduera-egun eraginkorren kopurua txikiagoa denean ezik. Orduan, hari dagokion biderkatzailea erabiliko da.
  
  Lanaldi partzialeko, txandakako eta finkoak direnean, interesdunak gertakizunaren urtearen aurrekoan jaso zituen osagarrien batura aldi horretan benetan lan egindako orduekin zatituko da. Horrela lortutako emaitza, ondokoagatik biderkatuko da: 1826ri, jardueraren ohiko lanaldiaren eta kontratuan bildutakoaren arteko proportzionaltasun-koefizientea aplikatuta lortutako zenbatekoa.

etxeko langileen Sistema berezian barne hartutako langileen kasuan, OA, etxeko langileak prestazioaren gertaera eragilearen datan zuen kotizazio-oinarriaren baliokidea izango da.

IGO

Ordainketa

• Pentsioa hilabetero ordainduko zaie onuradunei, aparteko bi pagarekin urtean, ekainean eta azaroan, lan-istripu edo laneko gaixotasun kasuetan izan ezik, kasu horietan ohiko hamabi hilabeteetan hainbanatuta baitaude.
  
  
• Pentsioa, gutxieneko pentsioaren zenbatekoa barne, urte bakoitzaren hasieran errebalorizatuko da , urte horretarako ezarritako Kontsumoko Prezioen Indizearen arabera.
  
  
• Hilabeteko gutxieneko zenbatekoak bermatuko dira, onuradunaren adinaren eta familia-zamaren arabera:
  
  
  • Familia-zama duen titularra.
  • 65 urte edo ezintasunen bat duen titularra I>= % 65.
  • 60 eta 64 urte bitarteko titularra.
  • 60 urtetik beherako titularra.
  
  
• Pentsioa zerga-ordainketari lotuta dago, Pertsona Fisikoen Errentaren Gaineko Zerga (PFEZ) arautzen duten arauetan ezarritakoaren arabera, eta hala badagokio, zergaren konturako atxikipenen sistema orokorarren menpe, ondoko salbuespenarekin:  salbuetsita egongo da terrorismo-egintzek eragindakoa bada.

IGO