Gizarte Segurantza

Zertan datza?

Langileen lan-kontratuaren iraungitze epea edo jardueraren etetea babestutako egoeratzat jotzean datza: izan ere, langilea lanpostuz aldatu behar denean, bere edo seme-alabaren osasunean eragina izanda arrisku edo patologia batzuk direla eta, aldaketa hori objektiboki ezin denean egin edota ezin denean arrazoiz eskatu egiaztatutako arrazoiengatik.

IGO

Noiz ez da arrisku-egoera babestutzat jotzen?

Ez dira babestutakotzat joko: langilearen edo seme-alabaren osasunean kalte eragin dezaketen arrisku edo patologiek sortutakoak, baldin eta lanpostuko edo egindako jardueretako agente, prozedura edo baldintzekin harremanik ez badute.

IGO

Zer baldintza eskatzen dira onuraduna izateko?

Edoskitze naturala bitarteko arriskua dela eta, lan-kontratuaren iraungipen edo jardueraren etete egoeran diren langileak, ondoko egoera hauetan egon beharko dira:

• Afiliatuta eta altan Gizarte Segurantzaren erregimenen batean: Ez da kotizazioaren gutxieneko epea eskatzen, gertakizun profesionalengatikoa baita.
  
• Honetaz gain, kuoten ordainketan egunean egon beharko dira, langileak erantzule zuzenak direnekoetan.

IGO

Zer gertatzen da langileak arrisku profesionalak babesturik es dituenean?

Gertakizun profesionalen babeserako aukeraketa egin ez duten norbere konturako langileen zein etxeko langileen kasuan, euren Gizarte Segurantzako erregimenean gertakizun profesionalak aitorturik ez dutenen kasuan hain zuzen ere, prestazioa gertakizun arruntak eragindakotzat ematen da.

IGO

Zer gertatzen da langilea enplegu-aniztasun edo jarduera aniztasun egoeran denean sortutako egoeretan?

Langilea bi egoera hauetako batean denean, kontuan izan beharko da arriskua jarduera guztietan edo haietako bakar batean ematen den. 

IGO

Zein da prestazioaren zenbatekoa?

Zenbatekoa oinarri-arautzailearen %100 da, prestaziorako ezarritakoaren parekoa.ABE gertakizun profesionalek eragindakoa.

Inoren konturako langileen kasuan, bi batugaiak gehituta lortzen da:

• Aurreko hilabeteko kontingentzia arruntekiko kotizazio oinarria, aparteko ordurik gabe, zati aipatu kotizazioari dagokion egunen zenbatekoa.
• Gehi aparteko orduengatiko kotizazioa, aurreko urtekoak, zati 365 egun.

Norbere konturako langileen kasuan, ekintza eragilearen aurreko hilabeteari dagokion kotizazio-oinarriak osatuko du, zati 30.

Ordainketa egitean, Gizarte Segurantzako kotizazioengatiko zenbatekoak deduzituko dira (inoren konturako langileak) eta, hala badagokio, PFEZgatiko atxikipenak.

IGO

Noiz hasten da?

• Inoren konturako langileak: subsidiorako eskubidea edoskitze naturala bitarteko arriskua dela eta lan-kontratuaren etete hasten den egunean bertan sortuko da, eskudun zerbitzu medikuek arrisku-egoeraren egiaztagiria luzatu ostean.

• Kotizatzeko betebeharra duten norbere konturako eta etxeko langileek:zerbitzu-mediku eskudunek ziurtagiria luzatu hurrengo egunetik aurrera sortuko da eskubidea; hala ere, ez da ondorio ekonomikorik izango jarduera benetan eten den data arte.

IGO

Zein da bere iraupena?

Langilearen edota seme-alabaren osasuna babesteko behar den epealdian ordainduko da eta seme-alabak 9 hilabete betetakoan amaituko da, langilea aurreko lanpostura/jarduerara edo bere egoerarekin bateragarria den bestelakoren batera aurretiaz bueltatu denean izan ezik.

IGO

Zein da iraupena lanaldi partzialera kontratatutako langileen kasuetan?

Subsidioa lanaldi partzialera kontratatutako langileei ordainduko zaie edoskitze naturala bitarteko arriskua dela eta, lan-kontratuaren eteteak irauten duen egun natural guztietan, aurreko galderan aipatutako salbuespenarekin.

IGO

Noiz iraungitzen da?

• Seme-alabak 9 hilabete betetakoan, langilea aurretiaz bere aurreko lanpostura edo bere egoerarekin bateragarria den batera bueltatu (inoren kontura) edo egindako jarduera profesionalari berriro ere ekin dionean izan ezik (norbere kontura).

• Lan-kontratua iraungitzeagatik, legez ezarritako arrazoiengatik (inoren kontura) edo langilea sartuta zegoen Gizarte Segurantzako Erregimen Berezian baja izateagatik.

• Heriotzagatik.

IGO

Nork kudeatzen eta ordaintzen du prestazioa?

Oro har, prestazioaren kudeaketa eta ordainketa Erakunde kudeatzaileak (GSIN edo IGI) edo LI eta LG Mutuak egingo du, langilearen enpresak arrisku profesionalen babesa hitzarturik duen erakundearen arabera.

Langile Autonomoen Erregimen Bereziko langileen kasuan, babesaren aukera ABEMutua batekin formalizatu izan balitz eta gertakizun profesionalak aseguratu izan ez balira, Mutuari dagokio ordainketa. Aitzitik, langileak ABE GSINrekin babestuta badu eta gertakizun profesionalak ez babestea aukeratu badu, GSINri dagokio ordainketa.

Nekazaritzako Erregimen Bereziko langileei dagokienean, ABEren borondatezko hobekuntza aukera GSINrekin formalizatu izan balitz, baina gertakizun profesionalak Mutua batekin, azken honi dagokio prestazioa ordaintzea.

Etxeko Langileen Erregimen Bereziko langileek, finkoek zein aldizkakoek, gertakizun profesionalak aitorturik ez dituztenez eta ABE prestazioa Mutua batekin formalizatzerik ez dutenez, prestazioa GSINren bidez jasoko dute.

IGO