Gizarte Segurantza

Behar ekonomiko egoera babestea, prestazioa sortzen duen pertsona hil izanagatik  sortua.

Ekonomikoki eragilearen kontura heriotzaren aurreko bi urteetan berarekin bizi izan baldin badira, ondoko familiakoen beste pentsio publiko baterako eskubiderik ez badute, bizirauteko beste baliabiderik ez badute eta ezarritako betebeharrak betetzen baldin badituzte:

• Bilobak eta neba-arrebak:
• Ama eta amonak.
• Aita eta aitonak.
• Erretiro edo ezgaitasun iraunkor pentsiodunen seme-alabak eta neba-arrebak.

Prestazioa jasotzeko eskubidea ematen duen hildako edo desagertutako pertsona.

Beharrezkoa izango da kotizazio tarte bat akreditatzea; desberdina izango da kontuan hartuta hil denaren lan egoera eta bere heriotza eragin duena kontuan hartuta.

• Altan edo altaren pareko egoeran, 500 egun   etengabeko denbora tarte batean   5 urte heriotza baino lehen  edo 15 urteko laneko bizitzan zehar.
• Altan ez denean: 15 urte laneko bizitza osoan zehar.
• Pentsiodunak: Ez zaie eskatzen kotizazio denborarik.

Aldez aurreko kotizazio denborarik ez zaie eskatzen, heriotza laneko istripu edo gaixotasun batek eraginda gertatzen denean.

Prestazio ekonomikoa dagokion oinarri arautzaileari ehuneko 20ko portzentaia aplikatuta lortzen da, eta desberdina izango da hil zenean zuen laneko egoeraren eta heriotza eragin zuen kausaren arabera.

Bizirik dagoen ezkonlagunik ez baldin badago, eta pentsiorako eskubidedun seme-alabarik ere ez, familiakoen aldeko pentsioaren zenbatekoa handitu egingo da alarguntasunari dagokionaren %52n, lehentasun ordenaren arabera eta oinarri arautzailearen %100eko mugarekin.

• Altan, alta pareko egoeran edo alta ezan eragileak: Gertaera eragilearen hurrengo eguna, eskaera heriotza gertatu eta hurrengo hiru hilabeteetan egiten denean.
• Eragile pentsiodunak: Gertaera eragilearen hurrengo eguna, eskaera heriotza gertatu eta hurrengo hiru hilabeteetan egiten denean.

Hiru hilabete horiek baino beranduago eskaria aurkezten denan, eskaera egindako egunetik gehienez ere 3 hilabeteko atzera-eraginkortasunarekin sortuko da.

Pentsioa hilero ordaintzen da, eta ekainean eta azaroan aparteko bi ordainketa egiten dira; laneko istripuetako eta laneko gaixotasunetako pentsioetan izan ezik. Horiek, ohiko 12 hilabeteetan banatzen dira.

Pentsioak bermatuta ditu gutxieneko zenbatekoak eta urte bakoitzaren hasieran birbaloratzen da.

Pertsona Fisikoen gaineko Errentaren Zergari (PFEZ) lotuta dago pentsioa.

• Pentsioa bateraezina izango da errenta jakin baten mailarekin eta beste pentsio publiko bat jasotzearekin.
  
•  18 urtetik gorako bilobek eta neba-arrebek lan eginez gero, zurztasun pentsioaren kasurako bezalakoxe eteteko ondorioak izango dira.

Eskaerak aurkezteko: Ez dago eperik.

Espedientearen ebazpena: Eskaera aurkeztu eta handik 90 egunetara. Gaur egun, batez besteko epea 13 egunekoa da.

Bilobak eta neba-arrebak:

• Gehienezko adina beteta izateagatik, ezinduak salbu.
• Pentsio eskubidea ematen duen ezintasuna bukatzeagatik.
• Adopzioagatik.
• Berriro ere ezkontzeagatik, salbuespenak salbu.
• Heriotzagatik.
• Desagertutako langilea ez zela hil ziurtatzeagatik.

Pentsiodunen arbasoak, neba-arrebak eta pentsiodunak:

• Ezkontzeagatik.
• Heriotzagatik.
• Desagertutako langilea ez zela hil ziurtatzeagatik.

Biziraupenerako Prestazioak eskatzeko.

Eskaera ereduan zehazten diren dokumentuak.

Gizarte Segurantzako Arreta eta Informazioa Zentroetan eta Itsasoko Gizarte Institutuko bulegoetan, itsasoko langileek.

Pentsio eskubidea onartzea Gizarte Segurantzaren Institutu Nazionalari dagokio eta Itsasoko Gizarte Institutuari, itsasoko langileen kasuan. Heriotza laneko istripua dela medio gertatzen denean, Laneko Gaixotasunen eta Laneko Istripuen Mutualitateari.

• Pentsioa jasotzeko eskubideak ez du preskribatzen.
• Laneko istripuen eta laneko gaixotasunen eraginetarako, hildakoa zendu zen garaian eskubide osoko altan zegoela hartuko da kontuan, nahiz eta enpresariak bere betebeharrak beteta ez zituen. Gurasoak hildakoaren kargura baldin baziren, onartuko da, gainera, kalte-ordain bat oroharreko zenbatekoan 9 hilabetekoa, edo 12koa, biak baldin badira, base arautzailearena.
  
• Erregimen Bereziak.
  • Nekazaritzako Erregimen Berezia
  • Autonomoen edo bere konturako langileen erregimen berezia
  • Etxeko Langileen Erregimen Berezia
  • Ikatz Meatzaritzako Erregimen Berezia
  • Itsasoko Langileen Erregimen Berezia.

Ohiko galderak