MINISTERIO
DE EMPLEO
Y SEGURIDAD SOCIAL

Gizarte Segurantza

Espainiako ezkutua Enplegu eta Gizarte Segurantzako Ministerioaren logotipoaren ondoan, web-orrirako estekarekin. Esteka leiho berri batekin. Gizarte Segurantzaren logotipoa, hasiera orrira esteka duena
Informazio linguistikoa
Bilatzaile aurreratua

Langileak

Eragileak / Onuradunak




  • Gizarte Segurantzako Erregimen Orokorrekoak, afiliatuak eta alta edo altaren pareko egoeran direnak, eskatutako gutxieneko kotizazio-epea betetzen dutenak:
    • Heriotza gaixotasun arruntak eragindakoa bada:

      500 egun, heriotza gertatu aurreko edo kotizatzeko betebeharra amaitu zen egunaren aurreko 5 urteetan, etenik gabe, betiere, kausatzailea alta-egoeran edo egoera baliokidean badago eta ez badu kotizatzeko betebeharrik.

      Hala ere, kendu egin da kotizatzeko betebeharra zurztasun-prestazioetan, kausatzailea alta-egoeran edo haren egoera baliokidean badago.

      Lanaldi partzialeko kontratua duten langileen kasuan, eskatutako kotizazio-aldia egiaztatzeko, 2013-08-04tik aurrera, abuztuaren 2ko 11/2013 Errege Lege Dekretuan ezarritako arauak aplikatuko dira.

      Ondorio horietarako, etxeko langileen sistema berezian sartutako langileak direnean, 2012tik 2018ra, benetan lan egindako ordu kopurua LGSSren 16. xedapen iragankorrean aipatzen diren kotizazio-oinarrien arabera zehaztuko da, zati LPGEak ekitaldi bakoitzerako ezartzen duen erregimen orokorreko gutxieneko ordu-oinarriaren zenbatekoa. 
    • Heriotza istripuren batek eragindakoa bada, berdin dio lan-istripua edo lanez kanpokoa izan den, edo gaixotasun profesionalak eragindakoa, ez da kotizazioaren aurretiazko epealdirik eskatuko.
    • Heriotzagatiko laguntza jasotzeko ere ez da kotizazioaren aurretiko epealdirik eskatuko.
  • Heriotza datan, altan edo altaren pareko "egoeran ez direnek", pentsiorako eskubidea eragingo dute beti ere 15 urteko gutxieneko kotizazio epea badute. Inola ere ez dago 99-1-1 aurreko ekitaldiei dagozkien zenbatekoak kobratzerik.
  • Aldi baterako ezintasun, haurdunaldia bitarteko arrisku, amatasun, aitatasun edo edoskitze naturala bitarteko arriskuko subsidioak jasotzen dutenak, betiere ezarrita dagoen kotizazio-epealdia betetzen badute.

  • Ezintasun iraunkorreko pentsiodunak. Laneko istripu edo laneko gaixotasunak eragindako hildakotzat joko dira, kontingentzia hauek direla eta ezintasun iraunkorra edo baliaezintasun handi izaera dutenak.
  • Kontribuzio mailako erretiroko pentsiorako eskubidea eta lana utzi duten langileak eta eskatu barik hil badira.
  • Laneko zein lanez kanpoko istripuetan desagertutako langileak, hil direla aurreikusten denean, eta istripua izan osteko 90 egunetan haien berririk izan ez denen kasuan. Kasu honetan, ez da heriotzagatiko laguntzarik jaso ahal izango.
  • Ezintasun iraunkor osoaren pentsiorako eskubidea duten langileak, 60 urte azpikoen alde oroharreko prezioan kalte-ordain berezia aukeratu zutenak.

IGO



Egoera bakoitzean, alarguntzagatiko pentsioa jaso ahal izateko, kausatzaileari betetzea eskatuko zaizkion baldintza orokorrez gain (afiliazioa, alta eta kotizazioa), onuradunek beste hainbat baldintza zehatz ziurtatu beharko dituzte egoera zehatz batzuetan.

  • Bizirik dirauen ezkontideak, hildakoa ezkondu aurretik zuen gaixotasun arrunt baten ondorioz hil denean, ondorengo baldintzetako bat egiaztatu beharko du:

    • Bien seme-alabak edukitzea.
    • Hil aurretik, gutxienez, urtebete lehenago ezkondu izana. Ezkontza-loturaren iraupen hori ez da eskatuko, ezkontza egin zenean kausatzailearekin izandako elkarbizitzako epea izatezko bikote bezala egiaztatuta, ezkontza epearekin gehituta bi urte baino gehiagokoa denean.

Ezkontideak baldintza horietako bat egiaztatzen ez duenean, alarguntzagatiko aldi baterako prestazioa eskatu ahal izango du, gainerako baldintzak betetzen baditu, noski. 

  • Legez banandutakoek edo dibortziatutakoek, berriro ezkondu ez direnean edo izatezko bikote berria osatu ez dutenean, Kode Zibileko 97. Iart.-ak biltzen duen osabidezko pentsioa jasotzen zutenean eta baliorik gabe geldituko balitz kausatzailea hiltzen denean. 2010-01-01az geroztik, alarguntzagatiko pentsioaren zenbatekoa konpentsazio-pentsioa baino handiagoa balitz, gutxitu egingo da azken horren zenbatekoraino.

Banantze judizial eta dibortzio kasuetan alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea izateko baldintza, eta konpentsazio-pentsioaren merezidun izatekoa, betetzen dela egiaztatze aldera, hau baino ez da behar izango:

  1. Alarguntzagatiko pentsioaren eskatzailea (hildakoarengandik banatutakoa edo dibortziatutakoa) konpentsazio-pentsioaren onuradun gisa agertzea dagokion epaian.
  2. Eskubide hori iraungi ez izana, Kode Zibileko 101. artikuluan zehaztutako arrazoi bategatik, edo, antzerako pentsio baten kasuan, eskubideak indarrean jarraitzea gertaera eragilea gertatzen den egunean (hura ziurtatzeko, eskatzaileak aitorpen arduratsua aurkeztu beharko du).
  3. Epaian zehaztutako konpentsazio-pentsioa eta horretan bertan ezarritako arauak kontuan hartuko dira alarguntzagatiko pentsioak duen mugarako (gai honi ere egin dakioke erreferentzia eskatzaileak aitorpen arduratsu bidez, pentsioaren zenbatekoan eta hura eguneratzeko oinarrietan aldaketak egon litezke eta).

Edonola ere, alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea izango dute (nahiz eta konpentsazio-pentsioaren merezidun ez izan) banantze judiziala edo dibortzioa gertatu zen unean genero-indarkeriaren biktimak izan direla froga dezaketen emakumeek. Horretarako, epai irmoa aurkeztu beharko dute, edota kausaren fitxategia, heriotza gertatu eta erantzukizun penala desagertu bada; epairik egon ezean, emakumearen aldeko babes agindua, genero-indarkeriaren zantzuak daudela adierazten duen Fiskaltzaren txostena edo Zuzenbidean onartutako beste edozein froga erabili ahalko da (08-01-01etik aurrerako heriotzei aplika dakiekeena).

Banantze judiziala edo dibortzioa 2008-01-01a baino lehenago gertatu bada, pentsioa jasotzeko eskubidea aitortzeko ez da beharrezkoa izango dibortziatu edo judizialki banandutako pertsona konpentsazio-pentsioaren hartzekodun izatea, betiere:

  • Dibortzioaren edo banaketa judizialaren eta kausatzailearen heriotzaren egunaren artean 10 urtetik gora ez egotea.
  • Gutxienez 10 urtez ezkonduta egon izana.
  • Gainera, ondorengo baldintzaren bat bete beharko da: edota senar-emazteek seme-alaba komunak izan beharko dituzte; edota onuradunak 50 urte baino gehiago izan beharko ditu kausatzailea hiltzen den egunean.

Emango duen pentsioaren zenbatekoa 2008-01-01 aurretik indarrean zegoen araudiaren arabera kalkulatuko da (abenduaren 4ko 40/2007 Legea indarrean sartu zenean).

Zehaztutakoa 2008-01-01a eta 2009-12-31 bitartean hildakoei ere aplikatuko zaie, betiere banantze judiziala 2008-01-01aren aurretik gertatu bada. 

Konpentsazio-pentsioa ordaindu izan beharko lukeen dibortziatutako edo judizialki banandutako pertsonak ez du alarguntzagatiko pentsioa jasotzeko eskubiderik izango.

2013-01-01etik aurrera, pentsioa jasotzeko eskubidea izango dute 2008-01-01a aurretik dibortziatutako edo judizialki banandutako pertsonek, baita 18. xedapen iragankorrak zehazten dituen gainontzeko baldintzak (dibortzio edo banantze dataren eta kausatzailearen heriotza-dataren artean 10 urte baino gehiago igaro izatea; senar-emazteak gutxienez 10 urtez batera egon izana, seme-alabak eduki izana) betetzen ez badituzte ere, betiere:

  • 65 urte edo gehiago badituzte,
  • Beste pentsio publiko bat jasotzeko eskubiderik ez izatea eta
  • Pentsioaren kausatzailearekin senar-emazte harremanak 15 urte baino gutxiago ez iraun izana.
  • Ezkontza deuseztatuaren bizirik dirauen senarra edo emaztea, Kode Zibilaren 98. Iart.-an ezartzen duen kalte-ordaina ezartzen bazaio, berriz ere ezkondu ez bada edo izatezko bikoterik ez badu.
  • Izatezko bikotean bizirik dirauena, ondorengoa egiaztatzen badu:

    • 08-01-01 ondoren hil dela.
    • Izatezko bikotea bizilekuaren Autonomia Erkidegoan (AE) edo Udaletxean horretarako dauden erregistro batean izena eman izana edo dokumentu publikoa formalizatu izana, bikotearen izatasuna agerian uzten duena, bi kasuetan kausatzailea hil aurretik, gutxienez, bi urte lehenagoko epean eginak.
    • Kausatzailea hil aurretiko azken uneetan elkarbizitza egonkorra eta nabarmena, azken 5 urteetan etenik gabekoa.
    • Elkarbizitzan zehar, bikotearen osagai batek ere ez, ez zuela ezkontzeko eragozpenik edo beste norbaitekin ezkonduta ez zegoela.
    • Haren diru-irabaziak:
      • Hil aurretiko azken urte naturalean, eskatzailearen gehi kausatzaileak aldi horretan lortutakoen %50 baino gehiago ez zirela, edo %25  zurztasunagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea duten bien seme-alabak daudenean.
      • Edo, bestela, heriotzaren unean indarrean zegoen LGS zenbatekoaren 1,5 aldiz txikiagoak izatea, heriotzaren unean zein hura jasotzen denean bete beharko duena. Adierazitako muga indarrean dagoen LGS-aren zenbatekoaren 0,5 aldi areagotuko da bizirik dirauenarekin bizi diren zurztasunagatiko pentsioa jasotzeko eskubidea duen seme-alaba bakoitzeko.

Lan-etekinak eta diru-etekinak diru-sarreratzat hartuko dira. Baita ondareak ere, pentsioen gutxienekoentzat osagarriak kalkulatzeko.


IGO



Prestazioetarako, altaren pareko egoeratzat joko dira:

  • Langabeziako legezko egoera, erabatekoa eta subsidiatutakoa, eta ez-borondatezko langabeziakoa behin ordaindutakoaren araberako edo asistentzia mailako prestazioa amaituta, beti ere enplegu-bulegoan langabetu bezala izena emanda jarraitzen bada.
  • Lan-kontratua bukatu aurretik gozatu ez diren ordaindutako urteko oporrei dagokien epean langileak duen egoera.
  • Nahitaezko eszedentzia.
  • Langilea seme-alabak, ardurapeko adingabeak edo beste senide batzuk zaintzeko eszedentzia-egoeran dagoen denboraldia, LGSSren 237.  artikuluan egiazki kotizaturiko alditzat jotzen dena gainditzen badu.
  • Enpresak lurralde nazionaletik kanpora lekualdatzen duen langilea.
  • Sasoiko lanen arteko jardun gabeko epeak.
  • Amnistiaren urriaren 15eko 46/1977 Legeak biltzen dituen espetxe-epealdiak, ekainaren 8ko 18/1984 Legeak arautu eran.
  • Erretiro aurreratuaren laguntza baliokidea eta ohiko erretiroa baino lehenagokoa jasotzeko denbora-tarteak.
  • Behin lan-kontratua iraungi ostean, jarraitzen duen aldi baterako ezgaitasun-egoera.
  • Behin lan-kontratua iraungita edo langabeziagatiko prestazioa jaso  bitartean irauten duen amatasun- edo aitatasun-egoera.
  • Sindrome toxikoak  eragindako langileen kasuan, kausa hura zela medio lan-jarduera edo jarduera profesionala utzi beharrean izan zirenak eta aipatutako jarduera berriro ere egin ezin izan dutenak Gizarte Segurantzaren sistemako erregimenen batean alta emanda egonik , egoera baliokidetzat hartuko da  jarduera utzi zuen garaian langilea zegoen erregimena kontuan hartuta eta gertakari arruntak direnean.
  • Lan-kontratua eteteko aldia, genero-indarkeriaren biktima delako lanpostua uztera behartuta dagoen emakume langilearen erabakiagatik. 

IGO



Copyright © Seguridad Social 2018. Eskubide guztiak gordeta daude. Lege-oharra