Seguridade Social

Situacións protexidas

Considéranse situacións protexidas, durante os períodos de descanso e permisos dos que se goce por estas situacións:

• O nacemento de fillo.

• A adopción e o acollemento familiar, tanto preadoptivo como permanente ou simple, de conformidade co Código Civil ou as leis civís das |CCAA  que o regulen, sempre que, neste último caso, a súa duración non sexa inferior a 1 ano, e aínda que estes acollementos sexan provisionais, de:

• Menores de 6 anos.

• Maiores de 6 anos pero menores de 18 discapacitados ou que polas súas circunstancias e experiencias persoais ou por provir do estranxeiro, teñan especiais dificultades de inserción social e familiar, debidamente acreditadas polos servizos sociais competentes. Para estes efectos, enténdese que presentan algunha discapacidade, cando esta se valore nun grao igual ou superior ao 33%.

Non se terá en conta a idade do menor, cando se trate de persoas integradas no Réxime Xeral da Seguridade Social e incluídas no ámbito de aplicación do EBEP .

Considéranse xuridicamente equiparables aquelas institucións xurídicas declaradas por resolucións xudiciais ou administrativas estranxeiras, cuxa finalidade e efectos xurídicos sexan os previstos para a adopción e o acollemento preadoptivo, permanente ou simple, cuxa duración non sexa inferior a 1 ano, calquera que sexa a súa denominación.

Non se consideran equiparables ao acollemento preadoptivo, permanente ou simple, outras modalidades de acollemento familiar distintas ás mencionadas anteriormente.

• A tutela sobre menor por designación de persoa física, cando o titor sexa un familiar que, de acordo coa lexislación civil, non poida adoptar ao menor, sempre que conleve a convivencia entre o titor e o tutelado, nos mesmos termos de idade có adoptado ou acollido.  

SUBIR

Beneficiarios / requisitos

Os traballadores por conta allena ou propia, incluídos os contratados para a formación e a tempo parcial, calquera que fora o seu sexo, que gocen dos períodos de descanso ou permisos, por nacemento de fillo, adopción e acollemento indicados no apartado anterior,  sempre que reúnan os seguintes requisitos:

• Estar afiliados e en alta ou en situación asimilada nalgún réxime do sistema da Seguridade Social.
• Ter cuberto un período mínimo de cotización de:

• 180 días dentro dos 7 anos inmediatamente anteriores á data do inicio desta suspensión ou permiso, ou, alternativamente,
• 360 días ao longo da súa vida laboral con anterioridade á mencionada data. 

Consideración como período de cotización efectiva:

O período por paternidade que subsista á data de extinción do contrato de traballo, ou que se inicie durante a percepción da prestación por desemprego, será considerado como período de cotización efectiva a efectos das correspondentes prestacións da Seguridade Social por xubilación, incapacidade permanente, morte e supervivencia, maternidade e paternidade.

No caso dos traballadores contratados a tempo parcial:

Para acreditar os períodos de cotización, computaranse exclusivamente as cotizacións efectuadas en función das horas traballadas, tanto ordinarias como complementarias, calculando a súa equivalencia en días teóricos de cotización:

1. O número de horas efectivamente traballadas dividirase entre 5, equivalente diario do cómputo de 1.825 horas anuais.
2. O período de 7 años dentro do que han de estar comprendidos os 180 días de cotización esixidos incrementarase en proporción inversa á existente entre a xornada efectuada polo traballador e a xornada habitual na actividade correspondente e exclusivamente en relación cos períodos en que, durante este lapso, se realizase unha xornada inferior á habitual.
3. A fracción de día, de ser o caso, asimilarase a día completo.

Cando se trate de traballadores incluídos no Sistema especial para empregados de fogar, dende 2012 ata 2018, as horas efectivamente traballadas no mesmo se determinarán en función das bases de cotización a que se refiren os números 1º, 2º e 3º do apartado 2.a) da disposición adicional 39 da Lei 27/2011, divididas polo importe fixado para a base mínima horaria do Réxime Xeral pola LPGE para cada un destes exercicios.

A estes efectos, os períodos de |IT , risco durante o embarazo ou a lactanción natural, descanso por maternidade ou paternidade, durante os que perviva o contrato a tempo parcial, así como os de percepción da prestación por desemprego determinados pola suspensión ou extinción dunha relación laboral dese tipo, terán a mesma consideración que o período precedente á baixa médica, ao descanso, á suspensión ou á extinción do contrato respectivamente.

O cómputo dos períodos que legalmente se asimilan a cotizados, que sucedan a períodos traballados a tempo parcial, levarase a cabo de forma idéntica á utilizada en relación co último período traballado.

Cando se realice simultaneamente máis dunha actividade a tempo parcial, sumaranse os días teóricos de cotización acreditados nas distintas actividades, tanto nas situacións de pluriemprego como nas de pluriactividade nas que deba aplicarse o cómputo recíproco.

En ningún caso, poderá computarse un número de días cotizados superior ao que correspondería de terse realizado a prestación de servizos a tempo completo.

Estas particularidades non serán de aplicación aos traballadores contratados a xornada completa que, non obstante, gocen os períodos de descanso por maternidade en réxime de xornada a tempo parcial.

• Estar ao corrente no pagamento das cotas, das que sexan responsables directos os traballadores, aínda que a prestación sexa recoñecida, como consecuencia do cómputo recíproco de cotizacións, nun réxime de traballadores por conta allea.
  
  A tales efectos, será de aplicación o mecanismo de invitación ao pagamento previsto no |art.  28.2 do Decreto 2530/1970, do 20 de agosto, calquera que sexa o réxime de Seguridade Social no que o interesado estivese incorporado, no momento de acceder á prestación ou no que se cause esta.

• Nos supostos de pluriactividade:
  • Poderá percibirse o subsidio en cada un dos réximes da Seguridade Social no que se reúnan os requisitos esixidos.
  • Se os traballadores acreditan as condicións para acceder á prestación soamente nun dos réximes, recoñecerase un único subsidio computando exclusivamente as cotizacións satisfeitas a este réxime.
  • Se en ningún dos réximes se reúnen os requisitos, totalizaranse as cotizacións efectuadas en todos eles, sempre que non se superpoñan, e causarase o subsidio no réxime no que se acrediten máis días de cotización.
• En situacións de pluriemprego:
  
  O traballador poderá causar o subsidio en cada emprego, se goza o correspondente período de descanso.

SUBIR

Determinación do suxeito beneficiario

• No suposto de parto:
  
  
  • O dereito corresponde en exclusiva ao outro proxenitor, se reúne os requisitos establecidos e goza o período de suspensión ou permiso correspondente.
    
    
  • Se a nai non tivese dereito a suspender a súa actividade profesional con dereito a prestacións por maternidade, de acordo coas normas que regulen esta actividade, o outro proxenitor poderá percibir o subsidio por paternidade, compatible co subsidio por maternidade, se reúne os requisitos para acceder a ambos subsidios e goza dos correspondentes períodos de descanso.
  
  
• Nos supostos de adopción ou acollemento:
  
  
  • O dereito corresponderá só a un dos proxenitores, a elección dos interesados.
    
    
  • Non obstante, cando o período de suspensión ou permiso por maternidade sexa gozado na súa totalidade por un dos proxenitores e, en consecuencia, perciba integramente a correspondente prestación, o subsidio por paternidade recoñocerase en favor do outro proxenitor, se reúne os requisitos esixidos.
  
  
• Nos casos en que soamente exista un proxenitor, adoptante ou acolledor, se este percibe o subsidio por maternidade, non poderá acumular o subsidio por paternidade.
  
  
• En caso de gozo compartido dos períodos de descanso ou permisos por maternidade, a condición de beneficiario do subsidio por paternidade é compatible coa percepción do subsidio por maternidade, sempre que o beneficiario cumpra todos os requisitos esixidos.
  
  
• Cando a nai resida nun país estranxeiro e o nacemento do fillo se producise fóra de España, o outro proxenitor poderá percibir o subsidio por paternidade, se reúne os requisitos e goza do período de descanso.

SUBIR

Situacións asimiladas á alta

1. A situación legal de desemprego total pola que se perciba prestación de nivel contributivo.
   
   
2. O mes seguinte ao cesamento no cargo público ou ao cesamento no exercicio de cargo público representativo ou de funcións sindicais de ámbito provincial, autonómico ou estatal, que deu lugar á situación de excedencia forzosa ou situación equivalente, durante o que debe solicitarse o reingreso ao traballo.
   
   
3. O traslado do traballador pola empresa fóra do territorio nacional.
   
   
4. Para os artistas e profesionais taurinos, os días que resulten cotizados por aplicación das normas que regulan a súa cotización, os cales terán a consideración de días cotizados e en situación de alta, aínda que non se correspondan cos de prestación de servizos.
   
   
5. A situación do traballador durante o período correspondente ás vacacións anuais retribuídas que non se gozasen polo mesmo con anterioridade á finalización do contrato.
   
   
6. Os períodos considerados como de cotización efectiva respecto das traballadoras por conta allea ou por conta propia que sexan vítimas da violencia de xénero, cando, en supostos de adopción ou acollemento, o subsidio por maternidade sexa percibido polo outro proxenitor.
   
   
7. No Réxime Especial Agrario, a situación de desprazamento ao estranxeiro por razón de traballo, nos termos regulados no artigo 71 del Regulamento xeral do Réxime Especial Agrario da Seguridade Social, aprobado polo Decreto 3772/1972, do 23 de decembro.
   
   
8. O convenio especial coa Seguridade Social para deputados e senadores das Cortes Xerais e deputados do Parlamento Europeo e o convenio especial para os membros dos Parlamentos e Gobernos das Comunidades Autónomas, regulados nos artigos 11 e 12 da Orde TAS/2865/2003, do 13 de outubro.
   
   
9. Os períodos entre campañas dos traballadores fixos descontinuos, que non perciban prestacións por desemprego de nivel contributivo, sen prexuízo da devindicación da prestación cando se produza o reinicio da actividade.

SUBIR

Nacemento do dereito / Duración

Nacemento do dereito:

Terase dereito ao subsidio dende o mesmo día en que dea comezo o período de suspensión ou permiso correspondente, de acordo co disposto na lexislación, en cada caso, aplicable.

• Os traballadores incluídos no ámbito de aplicación do |ET:
  • Durante o período comprendido dende a finalización do permiso por nacemento de fillo, previsto legal ou convencionalmente, ou dende a resolución xudicial pola que se constitúe a adopción ou a partir da decisión administrativa ou xudicial de acollemento, ata que finalice a suspensión do contrato por parto, adopción ou acollemento, ou
    
  • Inmediatamente despois da finalización desta suspensión, sempre que, en todos os casos, se produza o gozo efectivo do período de descanso correspondente.
• Persoas integradas no Réxime Xeral e incluídas no ámbito de aplicación do  EBEP
  • A partir da data do nacemento, da decisión administrativa ou xudicial de acollemento ou da resolución xudicial pola que se constitúa a adopción, agás que a lexislación aplicable prevea o momento do gozo do permiso noutros termos.
  • Excepcionalmente, nos supostos de fillos prematuros ou que por calquera outra causa deban permanecer hospitalizados, poderán iniciar a percepción do subsidio a partir da alta hospitalaria do fillo.
• Nos supostos de pluriemprego ou pluriactividade:

• En caso de parto, se a nai non tivera dereito a suspender a súa actividade con dereito a prestacións por maternidade, de acordo coas normas que regulen esta actividade, o outro proxenitor percibirá o subsidio por paternidade inmediatamente despois do permiso retribuído, legal ou convencionalmente, a que tivera dereito e, a continuación, percibirá o subsidio por maternidade.

• En caso de parto, se a nai non traballa e non hai lugar a períodos de descanso por maternidade, presumirase que estes existiron aos efectos do permiso por paternidade que, entón, poderá iniciarse da mesma maneira que se a nai fora traballadora con dereito ao gozo do descanso.

• Nos casos en que procedan ampliacións dos períodos de descanso ou permiso, o subsidio por paternidade poderá iniciarse ao termo destes períodos adicionais ou con anterioridade á súa finalización.

• Cando se perciba o subsidio de maternidade en réxime de xornada a tempo parcial, o subsidio de paternidade se poderá percibir, ben durante a percepción do subsidio por maternidade na súa totalidade, ou ben inmediatamente despois da súa extinción.

Non poderá recoñecerse o subsidio se o fillo ou o menor acollido falecen antes do inicio da suspensión ou permiso. Unha vez recoñecido o subsidio, non se extinguirá aínda que faleza o fillo ou o menor acollido.

Duración:

Será equivalente á do período de descanso que se goce, nos seguintes termos:

• 13 días naturais ininterrompidos, ampliables en 2 días máis por cada fillo a partir do segundo, nos casos de parto, adopción ou acollemento múltiples, se se trata de traballadores aos que resulta de aplicación o artigo 48 bis do | ET. O gozo destes períodos é independente do gozo compartido dos períodos de descanso por maternidade.

• 15 días naturais ininterrompidos, durante o permiso de paternidade polo nacemento, acollemento ou adopción dun ou máis fillos, de acordo co previsto no artigo 49 c) do EBEP para as persoas integradas no Réxime Xeral a quen sexa de aplicación o disposto neste Estatuto.

• 20 días naturais ininterrompidos, calquera que sexa a lexislación aplicable, cando o novo nacemento, adopción ou acollemento se produzan nunha familia numerosa ou que, por tal motivo, adquira esta condición ou cando na familia existira previamente unha persoa con discapacidade, nun grao igual ou superior ao 33%. 
  
  No suposto de parto, adopción ou acollemento múltiples, ampliarase en 2 días máis por cada fillo a partir do segundo.
  
  O incremento da duración é único, sen que proceda a súa acumulación cando concorran dúas ou máis das circunstancias sinaladas.
  
  A efectos da consideración de familia numerosa, estarase ao disposto na Lei 40/2003, do 18 de novembro, de protección das familias numerosas.
  
  Considéranse membros da familia aos dous proxenitores e aos fillos de ambos, comúns e non comúns, que convivan con eles.

• 20 días naturais ininterrompidos, calquera que sexa a lexislación aplicable, cando o fillo nacido ou adoptado ou o menor acollido teña unha discapacidade nun grao igual ou superior ao 33%.

Poderá gozarse en réxime de xornada completa ou en réxime de xornada parcial.

SUBIR

Prestación económica / Contía

A prestación económica consiste nun subsidio equivalente ao 100% da base reguladora.

SUBIR

Paternidade, incapacidade temporal e extinción do contrato

Se o beneficiario esgotou o descanso por paternidade e se atopa incapacitado para o traballo:

• Consideraráselle en situación de Incapacidade temporal (IT), iniciándose a partir dese momento, se cumpre os requisitos e sen solución de continuidade, o pagamento do subsidio correspondente á nova continxencia e o cómputo para a duración desta situación, con absoluta independencia dos períodos de descanso por paternidade.

• Se se extinguise o contrato de traballo durante o gozo do descanso por paternidade, o interesado seguirá a percibir a prestación por paternidade ata a súa extinción, pasando entón, de acordo co artigo 222.2 da LGSS , á situación legal de desemprego  e a percibir a correspondente prestación por desemprego e, no seu caso, a prestación por IT nos termos establecidos no 222.3 da citada lei.

Se a IT se iniciou antes da suspensión por paternidade:

• No ámbito de aplicación do |ET , os procesos de IT manteranse nos seus propios termos ata o momento do inicio do descanso. Unha vez percibido o subsidio por paternidade, se persiste a IT anterior, reanudarase o cómputo interrompido e o aboamento do subsidio correspondente a esta contixencia.

• No ámbito de aplicación do EBEP , os procesos de IT interromperanse e iniciaranse os permisos de paternidade a partir da data do nacemento do fillo, da súa alta hospitalaria, da decisión administrativa ou xudicial de acollemento ou da resolución pola que se constitúa a adopción. Se transcorridos estes permisos, a anterior situación de IT persistise, reanudarase o cómputo interrompido e o aboamento do subsidio correspondente a esta contixencia.

• Se o interesado se atopara na  prórroga de efectos de IT prevista no artigo 131 bis.3 da LGSS, poderá causar a prestación de paternidade se reúne os requisitos para elo, interrompéndose o cómputo da situación de prórroga de efectos, que se reanudará, se procede, unha vez extinguido o susbsidio por paternidade.

• Nos casos sinalados nos parágrafos anteriores, non se paralizará o procedemento que, no seu caso, se iniciase a efectos de declarar a existencia dunha incapacidade permanente. O recoñecemento do dereito a unha pensión derivada desta incapacidade extinguirá o subsidio por paternidade, sen prexuízo de que, para fixar os efectos económicos da pensión, se apliquen as normas establecidas en relación co subsidio por IT. 

Se a IT se causou durante a suspensión do contrato/actividade ou gozo do permiso por paternidade:

• Non procederá, agás no suposto contemplado no parágrafo seguinte, o recoñecemento do dereito ao subsidio por IT derivada de continxencias comúns ou profesionais sobrevidas durante este período.

• Cando se inicie un proceso de IT, calquera que sexa a continxencia da que derive, durante a percepción do subsidio por paternidade en réxime de xornada a tempo parcial:

• Poderán percibirse simultaneamente ambas prestacións, de acordo co réxime xurídico que lle sexa de aplicación. 
• A base reguladora calcularase sobre a base de cotización da xornada a tempo parcial que se compatibilizase co subsidio de paternidade.
• Se se trata dun traballador por conta propia, a base reguladora do subsidio por IT, no seu caso, reducirase nun 50%.
• Esgotado o subsidio por paternidade, se continúa en situación de IT, manterase a percepción do subsidio por IT na contía que corresponda ao réxime de xornada completa, se ben para os efectos da súa duración e porcentaxe, tomarase como referencia a data da baixa médica no traballo en réxime de xornada a tempo parcial. 

Extinción do contrato de traballo dun traballador que ve interrompida a súa situación de IT derivada de continxencias comúns ou profesionais, por pasar á situación de descanso por paternidade:

Extinción do contrato unha vez iniciado o período de descanso por paternidade:

• Mantense a percepción da prestación por paternidade ata o termo desta situación. Se a extinción do contrato se produce durante o gozo de períodos de descanso en réxime de xornada a tempo parcial, o subsidio por paternidade percibirase na súa totalidade a partir da data na que se produza a extinción do contrato.

• Unha vez extinguido o subsidio por paternidade, se continuara a situación anterior de IT, reanudarase o cómputo interrompido e o aboamento do subsidio correspondente, con aplicación do previsto no artigo 222.1 da LGSS.

Extinción do contrato antes do inicio do descanso por paternidade:

• Causará dereito á prestación por paternidade dende o día do inicio desta situación, interrompéndose a IT e o abonamento do subsidio correspondente, substituíndose este polo subsidio de paternidade.

• Tamén se causará dereito á prestación por paternidade cando entre a extinción da IT por alta médica e o inicio da situación por paternidade non haxa solución de continuidade, tanto por ter lugar a alta médica por IT e o inicio do descanso por paternidade o mesmo día, ben por ter lugar esta ao día seguinte da outra.

Se o traballador está a gozar do permiso de paternidade e durante esta situación se extingue o seu contrato:

• Continuará a percibir a prestación por paternidade ata que se extinga esta situación, momento no que pasará á situación legal de desemprego e a percibir, se reúne os requisitos necesarios, a correspondente prestación.

• Neste caso, non se lle descontará do período de percepción da prestación por desemprego de nivel contributivo o tempo que permanecese en situación de paternidade.

Se o traballador está a percibir a prestación por desemprego total e pasa á situación de paternidade:

• Suspenderáselle a prestación por desemprego e a cotización á Seguridade Social e pasará a percibir a prestación por paternidade, xestionada directamente pola súa entidade xestora.

• Extinguida a prestación de paternidade, retomarase a prestación por desemprego polo período que restaba por percibir e a contía que correspondía no momento da suspensión.

SUBIR

Denegación e suspensión / Extinción

O dereito ao subsidio poderá ser denegado, anulado ou suspendido polas mesmas causas establecidas para a prestación de maternidade.

O subsidio extínguese por:

• O transcurso dos prazos de duración establecidos.
• Reincorporación voluntaria ao traballo ou actividade con anterioridade ao prazo máximo de duración.
• Causar o beneficiario pensión de xubilación ou incapacidade permanente.
• Falecemento do beneficiario.
• Cesamento da adopción ou do acollemento.

Se se produce o falecemento do fillo ou menor acollido durante a percepción da prestación, non se extinguirá a prestación; se se produce o falecemento antes do inicio da suspensión ou do permiso, non se recoñecerá a prestación.

SUBIR

Xestión / Pagamento

Xestión:

• A xestión da prestación correspóndelle ao Instituto Nacional de Seguridade Social (INSS) ou ao Instituto Social da Mariña (ISM), se se trata de traballadores incluídos no campo de aplicación do Réxime Especial do Mar. 

• A determinación do grao de discapacidade dos menores maiores de 6 anos nos casos de adopción ou acollemento está atribuída aos órganos competentes das Comunidades Autónomas a quen se transferiu as funcións en materia de cualificación do grao das limitacións na actividade e discapacidade e ás Direccións provinciais do Instituto de Maiores e Servizos Sociais (IMSERSO) en Ceuta e Melilla, en cuxo territorio residan habitualmente os interesados.

• A determinación das dificultades de inserción social e familiar dos menores maiores de 6 anos, nos caos de adopción e acollemento, está atribuída á entidade pública competente en materia de protección de menores.

Pagamento:

• Será realizado directamente pola Entidade xestora, sen que caiba fórmula algunha de colaboración na xestión por parte das empresas.

• Aboarase nun único pagamento, aínda cando non finalizase o gozo do período de descanso ou permiso correspondente.

• No momento de facer efectivo o subsidio, deducirase  do importe do mesmo:

  • A contía á que ascende a suma das achegas do traballador relativas ás cotizacións á Seguridade Social, desemprego e formación profesional que procedan, no seu caso, para o seu ingreso na TGSS . O empresario virá obrigado a ingresar unicamente as achegas ao seu cargo correspondentes á cotización á Seguridade Social e polos demais conceptos de recadación conxunta que, no seu caso, procedan.
  • A retención por IRPF .

SUBIR

Recoñecemento do dereito

Solicitude da prestación:

• O procedemento para o recoñecemento do dereito iníciase a instancia do interesado, mediante solicitude dirixida á Dirección provincial da Entidade xestora correspondente, segundo o réxime de encadramento.
  • A solicitude formularase nos modelos normalizados e deberá conter os datos e circunstancias que establece o |art. 70 da Lei 30/1992, do 26 de novembro, de Réxime Xurídico das Administracións Públicas e do Procedemento Administrativo Común.

• Expresamente, deberá conter o motivo desta, a data de inicio da suspensión ou permiso, así como os datos relativos á empresa/s, de tratarse de traballadores por conta allea.

• Á solicitude  acompañaranse preceptivamente os documentos establecidos, agás os que xa se achegaran para a tramitación dun subsidio de maternidade polos mesmos fillos ou menores acollidos.

• A Entidade xestora poderá iniciar de oficio o procedemento para o recoñecemento da prestación, cando dispoña dos datos suficientes para elo, debendo comunicar ao interesado esta circunstancia no prazo de 15 días contados dende o día seguinte ao do feito causante.

Resolución e notificación:

• O Director provincial da Entidade xestora onde se presentou a solicitude ditará resolución expresa e notificará, no prazo de 30 días contados dende a recepción da solicitude do interesado, o recoñecemento ou denegación do dereito á prestación económica.

• Non obstante, o subsidio poderá recoñecerse mediante resolución provisional coa base de cotización que conste nas bases de datos corporativas do sistema en tanto non se incorpore ás mesmas a base de cotización por continxencias comúns do mes anterior ao inicio do descanso, en cuxo momento, ditarase resolución definitiva.

• Excepcionalmente, nos supostos en que se iniciase a actividade na empresa no mes anterior ao do feito causante, será necesario presentar un certificado da empresa no que conste a correspondente base de cotización, que será a que se considere a efectos do cálculo. Actuarase do mesmo modo, cando o traballador estea contratado a tempo parcial e non sexa posible determinar a base reguladora, ou nos casos nos que as empresas foran autorizadas pola TGSS  a diferir o ingreso das cotas con posterioridade ao mes seguinte.

Prescrición:

O dereito ao recoñecemento da prestación prescribe aos 5 anos, contados dende o día seguinte a aquel en que se produce o feito causante, sen prexuízo de que os efectos deste recoñecemento se produzan a partir dos 3 meses anteriores á data na que se presente a correspondente solicitude.

SUBIR